10 Yorum

“Baby Einstein eğitici değilmiş, buyurun paranız iade”

BabyEinstein

Bu bir tekzip yazısıdır. Kendi kendimi tekzip ediyorum.

Bundan birkaç hafta önce okul öncesi çocukları için faydalı bulduğum TV programlarını anlatan bir yazı yazmış, hem Deniz’in seyretmekten keyif aldığı, hem de öğretici olduğunu düşündüğüm programlara yer vermişim. Bu programların bir bölümünü Walt Disney’in Baby Einsteins serisi oluşturuyordu.

Geçenlerde New York Times’da çıkan bu habere göre Baby Einsteins serisi çocukların gelişimine de, zekâsına da herhangi bir katkıda bulunmuyormuş.

Haberden ilginç maddeler şöyle:

  • Baby Einstein DVD’lerinin “eğitici” olduğu konusunda Walt Disney’in velileri yanlış yönlendirdiğini düşünen ve düşünmekle kalmayıp bu konuda çalışmalar yapan bir sivil toplum örgütü (STÖ) varmış.
  • Amerika’da 6 ay ve 2 yaş arası çocukların neredeyse yüzde otuzunun en az bir Baby Einstein DVD’si varmış. (Amerikan Pediatri Derneği’nin “Çocuklar iki yaşından önce televizyon seyretmemeli” uyarısına rağmen.)
  • Baby Einstein, yılda 200 milyon dolarlık satış hacmiyle bebeklere yönelik medya pazarının yüzde 90’ını elinde tutuyormuş.
  • Yukarıda bahsedilen STÖ, bu serilerin tanıtımında kullanılan “eğitici” (educational) ibaresinin kaldırılması için 2006’da Federal Ticaret Komisyonu’na itirazda bulununca Disney bu kelimeyi kullanmamaya başlamış.
  • Ancak bu STÖ bununla da yetinmemiş. Disney’in senelerdir velileri kandırdığını, ve bu konuda “elle tutulur” bir adım atması gerektiğini düşünerek yaptırım arayışına girmiş.
  • Sonuç olarak, Baby Einstein şirketi, 5 Haziran 2004-9 Eylül 2009 arasında alınan DVD’lerin iade edilmesi durumunda DVD başına 15.99 Amerikan doları iade edecekmiş. İade edilen DVD’lerin sayısının dördü geçmemesi gerekiyormuş.

Buna ne demeli? Daha birkaç gün önce “Amerika’daki yargı sistemi en azından bir konuda Türkiye’dekinden daha geride” diyorduk. İşe baksanıza. Adamların öyle bir “oto-kontrol” mekanizması var ki, daha yargıya margıya gerek kalmadan kendi kendilerine kabul ediyorlar hatalarını… Hoş, topluma iyilik olsun diye yapmıyorlar muhtemelen… Walt Disney hesap-kitap yapmıştır, açılacak herhangi bir kamu davasından çok daha zararlı çıkacağını anlamıştır ve nihayetinde en kârlı, pardon, en doğru yaklaşımın bu para iadesi olduğuna karar vermiştir. Ama sonuçta bir şeyler tıkır tıkır işliyor işte… Bizde ne oluyor? Sağlık Bakanlığı’nın onayıyla eczanede satılan anti-bakteriyel jel bir çocuğun gözünü kör etmesine rağmen satılmaya devam ediyor.

Ben Baby Einsteins DVD’lerini (ya da bahsettiğim diğer programları) Deniz daha zeki bir çocuk olsun diye seyrettirmiyordum. “Amaaan, şimdi bir şeyler öğretecek halim yok. İyisi mi koyayım DVD’yi, oradan öğrensin koltuk nedir, fil nasıl ses çıkarır” değildi düşüncem. Birçok bilinçli anne gibi yaşına uygun olduğunu düşündüğüm, herhangi bir şekilde şiddet içermeyen programları “Bir şey seyredecekse bari bunları seyretsin” düşüncesinden hareketle izletiyorum, izlettirmeye de devam edeceğim. Ancak tabii ki benimle birebir geçirdiği zamanların çok daha kıymetli ve öğretici olduğunun farkındayım.

Hoş, bizdeki dört DVD’yi iade etmeye kalksam bugünün kuruyla elime yaklaşık 100 YTL geçecek. Haftaya da Deniz’in doğum günü. Hmm…

10 yorum

  1. bende cdleri yok ama netten izledik birkaç kez, , arkadaki fon müziği bence gayet eğitici, çok fazla konuşma yok söyledikleri şeyler kelimeler, renkler, sayılar,şekiller.. belki çocuğa çok birşey katmıyor olabilir ama çocuktanda bişey götüreceğini hiç sanmıyorum bu kadar abartılıp cd geri iadesi yapılması insanı başka şeyleri düşündürmeye yöneltiyor, yani ben cdyi izleyen bir anne olarak STÖnün disneye sanki çamur atmaya çalışır amacı varmış gibi bişeye kapıldım haberi okuyunca,
    klasik müziğin çocuk üstünde ki etkisi bangır bangır bağırılıyor ayrıca kuklaların çocuk psikolojisinde önemli bir yer tuttuğunu da biliyoruz, ben pek bişey anlayamadım yani, STÖ burda olsa da " eğitici olmamasının sebepleri" ni asıl söyleyin bizi inandırın, derdim.
    bence de elif tvde ki abuk subuk şeyleri izleyeceğine çocuk veya hatta bebek (çünkü ülkemizde 2 yaş olayına kimse aldırış etmiyor) bari sakin klasik müzik içeren şiddetsiz bu cdleri izlesin yani….

  2. Ben Einstein'leri seviyorum açıkçası. Digitürk'e üye iken seyrediyorduk ama Digitürk'ü iptal ettirmemle beraber seyredemez olduk. Yalnız sorun şu ki durup durup aynı bölümleri seyrediyorduk zannedersem ( O da Digiturk'ün cimriliği yüzünden). Eğer farklı bölümleri seyretmek imkanı olsaydı daha fazla faydasını görürdük ama seyrettiğimiz bölümler sayesinde de kızım Mozart, Beethoven ve Vivaldi'yi öğrenmişti.Ben buna fayda derim şahsen.

  3. Evet, birşey öğretmese de-ki bence öğrettiklerini anne babalar da öğretir rahatlıkla- saçmasapan şeyler izleyeceklerine Baby Einstein izlesinler..Ama en güzeli debizimle eğlensinler, öğrensinler..

    Zararlı olduğunu düşünmüyorum, fikrimce pek çok çocuk/ bebek dvd sine göre yavaş hareket eden kuklalar ve yavaş hareket eden görüntüler tercih sebebi olabilir, hani epileptik nöbet riski falan..Dakikada binlerce görüntü akmıyor, çocukta dikkat problemi yaratacak bir hızda akmıyor, en sakin ve en dingin bu seri gibi duruyor..

  4. Bizimki neredeyse 9 aylık olacak hemen hiç TV izletmiyorum.
    Kanal-d deki doktorumu ben izlerken bazen izliyor ama genelde pek takılmıyor. Ya da Ebru ablamla plates yapasım tuttuysa bir bana bir ekrana bakıp mana vermeye çalışıyor olan bitene 🙂

    Sanırım iyi yapıyorum. Sence?

  5. sirinAnne çocuklara tv izletmeyin diye bukadar abarmtalarının sebebi bazı annelerin abartması olduğunu düşünüyorum, örneğin reklamlar, reklamlar ticari amaç için yapılmış ve dakikada çok hızlı görüntü akan ve gerçekten içeriğinde farklı mesajlar veren yada şiddet içeren cinsellik içeren yayınlar, reklamlar asla izletilmemeli bana göre, yada haberler, içeriğinde sürekli kötü şeyler var ağlayan insanlar şiddet, yada filmler vs…. yani biz dizi izlerken oda yanımda ama bakmıyor denmemeli, çocuk onun sesini bile duysa bana göre yanlış, günde 15. 20 dk. lık çocuğu olumsuz etkilemeyecek (olumlu etkilemesine gerek yok) çocuklar için yapılmış sakin dingin programlar izletilebilir pekala, neden mi bence çocuklar bukadar teknolojik bir hayatta bukadar teknolojiden kapalı yaşatılması yada bukadar korkutulması asıl yanlış olan. sonuçta tvlerde bazen öğretici olabilir tabi bizim bilinçli hareket etmemiz gerekir kontrollü olmamız gerekir, bunun dışında "kesinlikle tv izletmeyin" uyarılarını ben üstüme hiçbir zaman çekmedim,

    ebru şallının programına gelince bence o programda hiç kötü bişey yok,Ki çocuğu başına bırakıp gitmiyorsun sonuçta sen ordan fayda sağlıyorsun çocukta bunu çözümlemeye çalışıyor, ayrıca program çok sakin dingin bir program sürekli bir görüntü akmasıda yok, çocuğu ekranın başına oturtup gitmedikten sonra gayet normal bişey yaptığın belkide ilerde oda aynı hareketleri yapacak:)

    örneğin benim kızım 2.5 yaşında, 6 aylıkken 20 dklık ingilizce baby tv izletmeye başladım , 2 yılda baya ilerledi, şimdi kanadalı bir öğretmenden ders alıyor ve gayet iyi anlıyor konuşabiliyor ingilizceyi, bunun neresi yanlış?? bazen tv iyi bir kaynak olabilir sadece neyi nasıl kullanacağımızı bilmiyoruz millet olarak.

  6. ZEYNEP – Anladığım kadarıyla bu STÖ sadece Disney'le uğraşan bir oluşum değil. Campaign for a Commercial-Free Childhood denen, özellikle de çocukları reklamların etkisinden korumayı amaçlayan bir dernekmiş. Ancak çok da detaylı incelemedim, neyin nesidir, kimin fesidir tam olarak bilmiyorum. Benim de Küçük Einstein'larla ilgili en çok sevdiğim şey çocuğa klasik müziği tanıtması, ve dediğin gibi abuk sabuk şeyleri seyredeceğine bir şeyler kaptığı programları izlemesini ben de daha doğru buluyorum.

    VUSLAT – Katılıyorum. Deniz de aynen Mozart, Vivaldi, Beethoven'ı bunlar sayesinde öğrendi. Biz evde de klasik müziği düzenli dinliyoruz, ancak bir de kendine hitap eden şekilde duymasının bence de faydası oldu.

    IRAZ – profesyonel görüşlerin için çok teşekkür ederim.

    ŞİRİN ANNE – bence de bebeğin henüz düzenli TV seyretmek için çok küçük. Ama televizyon sanki veba saçan bir aletmiş gibi çocuktan kaçmak gerektiğini sanmıyorum. Senin düzenli seyrettiğin, şiddet içermeyen programları görmesinin ne sakıncası olabilir ki? Biz normalde de çok televizyon seyreden bir çift değiliz, o yüzden genelde açık olmuyor. Ama kaçırmak istemediğim bir program olursa ve içeriği Deniz'i rahatsız edecek bir şey değilse ben kapatmazdım.

    Zeynep'in dediğine katılıyorum. Ölçülü seyredildiği sürece, anne-baba ile birlikte, ya da onların denetiminde seyrettirildiği sürece çocuklar bir şeyler kapıyorlar TV'den. Bilinçli ebeveynler zaten ne televizyonun, ne bilgisayarın, ne de başka bir aletin ikili iletişimin yerini tutmayacağını biliyorlar.

  7. Baby Einstein'n butun serisi var bizde ve oglum bayiliyor;ozellikle mcsomald ,mozart ve monet dvd'sine
    Televizyon kanalimiz yok, yani tv de iynayan tek sey onun dvd si ya da o yattiginda boizim kiraladigimiz filmler.
    Her gun seyretmiyor ama hakkini verdik dvd lerin diyebilirim

    Hatta "touch your nose" diyince burnuna dokunmayi bu DVD den ogrendi ama bayadir duyuyordum iyi olmadigini..Simdi pek bi kotu hissettim ..
    gerci cok az seyrediyor ama hic seyretmemis olsa daha iyiydi

    Iade isini bilmiyordum ..su bizim cizik dvd'leri iade ediyorum hemen 🙂

    Bir gun tesadufen alisveriste uzun kuyruklar gormus ve kendimi sebebini ogrenince kuyrukta bulmustum.
    Bazi magazalar(macys,nordstrom,bloomingdales )aralarinda fiyat anlasmasi yapip kozmetikleri ayni fiyata satmislar ve ceza almislar ; cezalari da bize yani halka urun dagitmak .O gun hepsini ziyaret ettim
    eve 4 coco chanel , 1 armani , 2 clinque ve 2clarins urunu ile donmustum..Nasil saskindindim,anlatamam

    Simdi bu DVD olayina hic sasirmadim o yuzden

    Tesekkurler paylastigin icin
    Artik bd DVD leri rafa kaldirmali ve okuma guruplarina agirlik vermeli
    ahhhhh ahhhhhh ….kizdim kendime cokk ama cok seviyooor 🙂

    • Bence kendine kızma… Diğer annelerin de dediği gibi, ölçülü olduğu sürece zararlı olduğunu ben de sanmıyorum. Tabii ki senden öğrenmesi daha iyi, ama -yaşına göre- günde yarım saat bunları seyretmesi bence çok da kayıp değil.

      Çizikleri geri ver ama diğerleri kalsın derim 🙂

  8. Açıkçası biz kendi Dr.la konuştuğumuzda bu cd ler ve tv hakkında tavrı çok netti.''Bizim çocuktan istediğimiz zeki olması diil annesinin hatrını sorması,ödevlerini yapması,sorumluluklarını bilmesi'' demişti ve bize mantıklı gelmişti, Einstein zekiydi ama sapık bir adamdı die de eklemişti 🙂 Bir çok annenin çocuğuna sırf daha zeki olsun diye bu tür şeyler izlettirdiğini çevremdende biliyorum
    Sonradan rastladığım bazı yazılarda da çizgi filmlerde çocuklara verilen mesajlar ve 25.kare denen olayın ciddiyetinide görünce şahsen en aza indirgenmesini hatta hiç seyredilmemesi gerektiği kanısına vardım.Tabiki bu kişisel bir tercih çünkü Tv nin en az sigara kadar kötü bir alışkanlık olduğunu düşünüyorum.Ayrıca bence alıcı çocuk sadece tv den diil her ortamdan gerçekten bilgi alabiliyor ama önemli olan faydalının yanında zararlıyı da almaması.Mesela The Lion King filminde 200 e yakın karede ''sex''ibaresinin geçtiği ve çocuklara pornografi mesajını verdiği bilgisi bile beni dehşete düşürmüştü

    • Evet, bu Disney baş yapıtları konusunda da oldukça ilginç iddialar var. Onları çok kurcalamadım açıkçası. Ben henüz 101 Dalmaçyalı'yı gibi filmleri Deniz'e seyrettirmedim, ama bu iddialar yüzünden değil, oldukça ciddi korku faktörleri olduğu için.

      Az ve kontrollü seyrettirildiğinde televizyonun çok zararlı olduğunu düşünmüyorum. Televizyon seyrettirilmemesinin bir kayıp olduğunu hiç düşünmüyorum. Mümkün olduğunca ertelenmeli belki, ama denetimli oldukça çok yıkıcı bir etkisi olacağını sanmıyorum.