7 Yorum

Bebeklerde “büyüme atakları”

Deniz bebekken Deniz’in Babası akşam işten eve geldiğinde “Bugün büyümüş bu çocuk” derdi. “Bütün gün görmediği için ona öyle geliyor” diye düşünürdüm, ama bazen ciddi ciddi o gün oğlunun gerçekten büyüdüğüne, bir önceki günden daha farklı olduğuna inanırdı.

Deniz genelde uslu, sakin bir bebekti. Uyku problemi, meme problemi hiç olmadı. İki aylıkken geceleri 7-8 saat aralıksız uyumaya başladı. Sorunsuz bir şekilde 13 ay boyunca emdi. 13 ayın sonunda da yine sorunsuz bir şekilde memeyi bıraktı.

Ancak zaman zaman Deniz’de adını koyamadığımız, sebebini bulamadığımız değişiklikler, huysuzluklar, tatminsizlikler gözlemlerdik. Geceleri gayet düzgün uyuyan, sabaha karşı bir kez meme emmek için uyanan bebek yeri gelir üst üste birkaç gece defalarca uyanırdı. Normalde oldukça belirli bir emme düzeni olsa da böyle zamanlarda doymamacasına meme isterdi. Bu kriz halleri birkaç gün, en çok bir hafta içinde geçer giderdi.

İşte bu aniden gelen, ortalığı darmadağın eden, geldiği gibi de giden hallerin adı Büyüme Atakları. İngilizcesiyle “growth spurts”.

Bunun böyle olduğunu anladıktan ve ismini koyduktan sonra hakikaten belirli zamanlarda (ki genel kanı bu zamanların bebek 10 günlük, 3 haftalık, 6 haftalık, 3 aylık ve 6 aylıkken gerçekleştiği yönünde) Deniz’de bu bahsettiğim türden uyku düzeninin bozulması, normalden fazla meme emme isteği, huzursuzluk gibi davranış değişiklikleri gözlemledik. Böyle zamanlarda zorlanmaya başlayınca da Deniz’in Babası’yla birbirimize hatırlattık: “Yine growth spurt oldu bu!”

Neymiş bu “growth spurt”, ya da büyüme atakları? Parents dergisinin (orijinal Amerikan versiyonundaki) bu makale bebeklerdeki büyüme ataklarını çok güzel ele almış. Makalenin Türkçe çevirisini özet halinde aşağıda yayınlıyorum:

Büyü Bebek, Büyü

Araştırmacılar hala bu büyüme dönemlerinin tam olarak ne zaman gerçekleştiğini belirlemeye çalışıyor. Bazı uzmanlara göre yaklaşık iki ila yedi gün süren bu “büyüme atakları” bebekler 10 gün, 3 hafta, 6 hafta, 3 ay ve 6 aylıkken gerçekleşiyor. Diğer bir görüşe göre ise bu dönemlerin belirli bir düzeni yok ve bebekten bebeğe değişiyor.

Uzmanlar annelerin bu büyüme ataklarını tespit etmekte başarılı

"Endişelenecek bir şey yok. Sadece bir büyüme atağı geçiriyor."

olduğu yönünde birleşiyorlar. Çocuklarının bir gecede büyüdüğünü, bebek bezinin ya da çorapların birdenbire sıkı gelmeye başladığını söyleyen anneler var. (Araştırmayı yapan Emory üniversitesi öğretim üyesi Michelle Lampl, bebeklerin 24 saat içinde 30 ila 90 gram arası kilo alabildiğini, sonrasında günler hatta haftalarca bu yönde bir gelişim göstermediğini gözlemlemiş.)

Peki, bebeğinizin büyüme atağı döneminde olduğunu nasıl anlarsınız? Şunlara dikkat edin:

Bebeğiniz sürekli aç

Sharon Kelley 4 aylık kızının büyüme atağı gerçekleştirdiği zamanları çok iyi bildiğini söylüyor: “Ansızın durmadan meme emmek istiyor. Geceleri iki üç saatte bir meme için uyanıyor. Gün boyunca da birkaç saatte bir meme istiyor.” Uzmanlar iştahta böylesine ani bir artışın büyüme atağının en belirgin göstergesi olduğu konusunda birleşiyorlar: Oldukça düzenli aralıklarla beslenen bir bebek aniden bütün günü memede geçirmek istemeye başlıyor. Mama ile beslenen bebekler ise biberon bittiğinde tatminsiz görünüyor, ve gerek gündüz gerekse gece ardı ardına birkaç kez daha beslenmek istiyorlar.

Bu beslenme çılgınlığının iki sebebi var. “Büyüyen bebek aç bebektir. İhtiyacı olan bütün kalorileri almalıdır” diyor Dr. Lampl. Ve ekliyor: “Ayrıca, eğer emziriyorsanız bu sık emzirme seansları giderek büyüyen bebeğinizin ihtiyaçlarına karşılamak üzere süt miktarınızı arttırmaktadır. Bu dönemlerde bebeğinizin günde 15 ya da 16 kere meme emmek istemesi sizi şaşırtmasın.” Bir başka uzman da aynı görüşte: “Kısa ve sık emzirme seansları annenin süt miktarını arttırmada uzun ve seyrek seanslardan daha etkilidir.”

Bebeğiniz her zamankinden daha huysuz

Denise Swanson ise 10 aylık bebeğinin ne zaman böyle bir büyüme döneminden geçse huyunun değiştiğini ve hassaslaştığını söylüyor. Oldukça huysuz ve huzursuz olan bebeğini rahatlatmak için denediği yöntemlerin ise işe yaramadığından bahsediyor. Uzmanlar bu huysuzluğu bebeğin az uyku uyumasına bağlıyorlar. Gece boyunca emmek için uyanan bebeklerin ihtiyaç duydukları uzun süreli uykuyu ve dolayısıyla gerekli dinlenmeyi alamadıklarını söylüyorlar.

Bebeğiniz birden kış uykusu moduna giriyor

Birkaç gün süren durmaksızın yeme seanslarından sonra bebeğiniz normalden daha derin ve daha uzun uyumaya başlıyor. Uzmanlar asıl büyümenin işte bu sırada gerçekleştiğini düşünüyorlar. Araştırmalar büyüme hormonlarının yüzde 80’inin uyku sırasında salgılandığını gösteriyor. İşte bebeklerin büyümek için uyumaları gerekmesi de bu yüzden. Bebekleri uyanık kalmaya zorlamak ya da uyku saatlerini değiştirmek sadece daha fazla huzursuzluğa sebep olan yanlış davranışlardır. Çünkü bebeklerin büyümeye devam edebilmeleri için enerjiye ihtiyaçları vardır.

Peki başka bir şeyse?

Bebeğin davranışlarındaki her ani değişikliği bu büyüme ataklarına atfetmek doğru olmaz. Son zamanlarda bakıcısını değiştirdiniz mi? Günlük rutinlerinde değişiklikler oldu mu? Çocuğunuz da aynı yetişkinler gibi daha fazla yiyerek ve dinlenerek rahatlamak istiyor olabilir. Ayrıca hastalanıyor da olabilir: Anne sütü bebeğin herhangi bir enfeksiyonla savaşması için gerekli antikorları sağlarken uyku da yine bu savaş için gerekli enerjiyi biriktirmesine yardımcı olur. Bebekler diş dönemlerinde de huysuzlaşır, yemek ve uyku programlarını değiştirebilirler. Son olarak bebeğinizin bütün bu açıklanamayan davranış değişikliklerinin altında yatan temel sebebi unutmayın: O bir bebek. Sizi sürekli şaşkına çevirmek onun görevi! Sadece içgüdülerinize güvenin ve bebeğinizin isteklerine karşılık verin.

7 yorum

  1. Beni en çok şaşırtan şeydi. Bir gün kıyafeti giydiriyorsun, oluyor. Ertesi gün ı ıh. Küçülmüş. Çok şaşırmıştım gerçekten. Sonra sonra alıştım:)

  2. Blogcu Anne = Çalışkan Blogger

    Bu beslenme-uyuma-huzursuzluk üçgeni en muamma konular anne-babalar için. Eminim çok faydalanan olacak yazından:)

  3. teşekkürler elif yine bize faydalı olacak bilgiler paylaşmışsın.bu tecrübeleri yaşamak için sabırsızlanıyorum.tabiki yaşadıkçada sizinle paylaşacağım inşallah.pozitif doğum hikayelerine belki benimkide eklenir kim bilir..

  4. Bu arada sanırım Deniz "kitap bebek" miş.

  5. ben "wonder weeks" adli kitap sayesinde bu donemleri rahat atlatmistim. neredeyse gunu gunune tuttu. onceden hazirlikli olunca tecrubesizlikten mutevellit sucluluk duygusu en aza iniyor:) "ne yaptim ben?" diye telaslanmadan ayni sizin gibi "buyuyor, buyuyor" dedik. bu kitaptan genis alintilar internette bulunabiliyor. ingilizce bilenlere tavsiye ederim.
    bir de bu donemleri bebegin normalde dogmasi gereken gune gore hesaplamak lazimmis. bebek erken ya da (bizimki gibi) gec de dogsa, bu hamle takviminin miladi "due date".

  6. Merhaba blogcu anne elimdeki kitapta ataklarin 14. aya kadar surdugu ve her atagin nedenleri ve belirtilerini ve hangi haftada olacagini yaziyor, belki yukarda eklediginiz makaleyi tamamlayici olur: http://sudagidan.blogspot.ch/2012/10/bebeklerde-buyume-ataklari.html