32 Yorum

Süt izni reformu gerekli, derhal!

Dünkü “Emzirmenin Ahlaki (!) Boyutu” başlıklı yazıya gelen yorumlar beni bu konuda bir yazı daha yazmaya itti.

Herkes bütün yorumları okuyor mu bilmiyorum, ama çok güzel, çok farklı bakış açılarından görüşler gelmiş ve bence çok önemli noktalara değinilmiş.

Özetleyecek olursak:

  • Emzirmenin doğal bir şey olduğu konusunda herkes birleşiyor.
  • Emziren annelerin gerektiği yer ve zamanda, rahatsız edilmeden emzirebilmesi konusunda da hemen herkes hem fikir.
  • Zaten toplumumuzda (Türkiye’de) “ortalıkta emzirmek ayıp” gibi bir bakış açısı hakim değil.
  • Hatta tam tersi “hele şu anne memesini çıkarıp bir emzirse, bebenin karnı doysa biz de mutlu olsak gibi”, kadınların kadınlara uyguladığı bir “pozitif baskı” söz konusu bile denebilir.
  • Her ne kadar ortalıkta emzirmek doğal ise, ortalıkta emzirmek İSTEMEMEK de o kadar doğal ve saygı görmesi gereken bir yaklaşım.
  • Bu sebeple de yaşlı teyzeler “Hadi kızım, emzir de teyzeler görsün” demekten vazgeçmeli!
  • Emzirme örtüleri, emzirme şapkaları gibi annenin yaptığı işi saklamasını sağlayan ürünler emziren anne özelini paylaşmaktan hoşlanmıyorsa faydalı olabiliyor.
  • Benim Amerika, daha doğrusu Miami’deki olumsuz emzirme tecrübelerim Amerika’nın genelinde yaygın değil. Tam tersi, başka eyaletlerde rahatlıkla emziren, rahatlıkla emzirmemesi yadırganan kadınlar var.

    2006 yılında Amerika'da bir anne-çocuk dergisine kapak olan bu fotoğraf "uygunsuz" olduğu gerekçesiyle birçok okuru rahatsız etmişti. Haberi (İngilizce) okumak için resme tıklayın.

  • Ancak Amerika’da bu konuda oldukça büyük çarpıklık söz konusu. Zaten ben Miami’de yaşarken de bunu düşünmüştüm. Kadınların çoğu, ve bunu abartısız söylüyorum, ÇOĞU göğüslerine büyütme, dikleştirme, silikon, kısacası herhangi bir şekilde ameliyat yaptırmış şekilde geziyor. Ve o göğüslerini saklamak bir kenara, neredeyse ucu görününceye kadar teşhir etmekten çekinmiyorlar. Göğüsler onların, bir sürü de para vermişler, ne isterlerse yapsınlar… Ama iş çocuğunu emzirmek için göğsünü açan kadınlara gelince tu kaka deniyor.
  • Kanada’da -birçok konuda olduğu gibi- Amerika’ya oranla bu konuda bir üstünlük hakim. Orada gebelik ve doğum izni çok daha uzun olduğu gibi emzirme ve süt izni konusu da daha esnek.
  • Avrupa’da ise teoride kadınlara rahatlık sağlanmasına rağmen iş pratiğe dökülünce ayrımcılık göze çarpabiliyor. Ancak Almanya’da, İskandinav ve Doğu Avrupa ülkelerinde anneye uzun süre ücretli doğum izni veriliyor.
  • Türkiye’de durum çok, çok farklı. Ama kamu ama özel olsun, çoğu işveren anne çalışanlarına emzirme konusunda arıza çıkarıyor, süt izinlerine kısıtlamalar getiriyor.
  • Patronlar çalışanlarına süt izni konusunda arıza çıkarmasa bile işlerini kolaylaştırmıyor. Kimsenin aklına anne çalışanlarına rahatlıkla süt sağabileceği odalar düzenlemek, ya da sütlerini biriktirebileceği buzdolapları sağlamak gelmiyor.
  • Oysa sigara içen çalışanların gün içinde sigara içmek için masalarının başından ayrılmasına bile daha ılımlı yaklaşılıyor.

Kısacası: Türkiye’de sosyal ortamlarda, otobüste, havaalanında, parkta, bahçede emzirmek konusunda pek fazla sıkıntı yaşamıyor anneler… Tam tersi, bu konuda “pozitif baskı” denilebilecek, herkesin ortasında emzirmekten hoşlanmayan kadınları rahatsız eden bir durum bile söz konusu. Yaşlı teyzelerin her zaman olduğu gibi çocuklu anneleri bu konuda da rahat bırakması gerekiyor!

Ancak çalışma hayatında durum farklı. Bu konuda Türkiye’nin kat etmesi gereken çooook yol var. İş annelerin bilinçlenmesi, haklarının farkında olması, seslerini yükseltmesiyle başlayacak gibi görünüyor.

Organize olsak, harekete geçsek? Bloglarda bir hareket başlatsak? Bir manifesto hazırlasak? Kadın ve Aileden Sorumlu Devlet Bakanı’na yazsak? Gazetelere ilan versek? Yapsak, etsek… Bu yanlışı düzeltsek…

İyi olmaz mı?

32 yorum

  1. Süper fikir destekliyorum 2003 yılında doğum yaptığımda gruplar o zaman yeni idi annelerkulübünde iken alışveriş merkezlerinin sayısıda azken imza kampanyası düzenlemiş idik çünki hiçbir alışveriş merkezinde emzirme odası çocuk bakım odası yoktu:(Ya pis tuvaletler vardı yada çocuk ürünleri satan mağzaalara rica ediyorduk !! Ama dilekçe verdiğimiz tüm alışveriş merkezleri çok dikkate almazken bu konuyu şimdi hepsinde sponsorlar aracılığı ile bunlar olmaya başladı bu çok sevindirici:)))Bu işe ön ayak Evy baby ilk olmuştu Bu yüzden benim tarafımda çoktur bu firmanın!!

  2. Türkiye'nin kat etmesi gereken konulardan biride; doğum yapan kadının 40 hafftada doğum yapacağını düşünüyor olmaları. SSK dan iş göremezlik maaşı alabilmeniz için (tam) aman dikkat erken doğum kesinlikle yapmayın. Erken doğum yaparsanız izinleriniz, maaşınız malesef yanıyor. Böyle bir haksızlık olabilir mi? B en mi erken doğuruyorum bilerek bu yanlışın özellikle düzeltilmesi gerekiyor, ama nasıl?
    Çalışan bir anne adayı olarak neler yapılması gerektiği (rapor/ssk) konusunda Blogumda bir yazı yazmıştım, 2 hafta sonra bana da referans olacak, okumak isterseniz,
    http://www.nilidileris.com/?p=144

  3. daha bugün işe gelirken düşündüm.. 1.5 saatlik süt izni olmamasından iyi ancak dedim ne kadar kısa..
    yakın bir gelecekte gebelik düşünen biri olarak..ücretsiz izin alıp evde oturmak.. ve kadrolu bir memur olmadığımdan, dönüşte başka bir yerde açlışmayı göze alamadığımı da fark ettim.. ki artı çalışmayı çok sevmeyen ben son günlerde tamamen evde oturmaktan çok korkar oldum.. bu dengeyi yaşamak istiyorum ama.. yani bir anne bebek sahibi olunca ne tamamen çalışmalı ne tamamen evde durmalı.. (yanı ımkanları dahılında sosyal aktıvıtelere dahılse amenna vakıt su gıbı akar..ancak kucuk bır sehırde ve kısıtlı ımkanlara sahıp bır anne sureklı evde farkında olmadan bunalabılıyor) ben ornegın bebegım 6 aylık olana kadar ucretsız ızın ama sonrasında 24 aylık olana dek yarım gun calısmayı cok dılerdım.. ben de hatta bunu dıle getırebılecegım bır bırım arayıp duruyorum.. :( ama duyurabılecegım bır yol bılmıyorum. yanı bence yasalarda bır bebek 24 aylık olana dek (dıleyen ıscıye-memura) part tıme secenegı sunulmalı.. ben maaşımı sıgortamı tam almamak karsılıgında dahı olsa bunu cok ısterım.. sonucta guzel bır denge saglayabılırım..
    kı ucretlı ızın olmalı dogum yapan annelere bence ılk 6 ay.. ıl saglık mudurlugunde calısıyorum.. bangır bangır ''ılk 6 ay sdece anne sütü'' dıyoruz saglık bakanlıgı olarak.. e pekı ucretlı ıznı neden dogumdan sonra 8 hafta olarak verıyoruz? bır anne sadece 1.5 saatte (kı ıstanbuldakılerı dusunemıyorum) nası eve gıtsın gelsın.. gıdıp gelme ımkanı olsa bıle 2 saatte 3 saatte bır sute verın dıyoruz nasıl versın?
    bır eksıklık var..
    kımse yatıp para kazanalım demıyor..kı ıs ortamının sureklı degısmesı ıs verenın yada ıs ortamının verımı dusurur belkıde ama en azından kolaylaştırma adına bırseyler yapılmalı..bır cozum bulunmalı.. su an hıc yoktan ıyıdır kısmı daha da ıyılestırılmelı..
    çok daldan dala oldu ancak bu konud her tur iyileştirme kesınlıkle ıyı olacaktır..bılemedım.. :S

  4. Hamileykenden beri bu konuda çok yazdım. Uzun yıllar boyunca emzirme taraftarıyım. Bir blog hareketi iyi olur, destek veririm, imza veririm, ne gerekiyorsa yaparım.

  5. Aklına sağlık Blogcu Anne.İyi düşünmüşsün.

  6. Kesinlikle, anlamıyorum nasıl sağlık bakanlığı 6 ay "sadece" derken, çalışma bakanlığı bunun şartlarını sağlayamıyor

  7. ben de varım!..

  8. Ne gerekiyorsa:)))

  9. Kesinlikle birşeyler yapılması gerekli. Şu anda 6 aylık bir anne olarak, süt izinlerimi kullanmaya çalışıyor durumdayım. Çok zorlanıyorum. Kızım hala sadece anne sütü alıyor neyse ki. Ama bunun sağlayabilmek için çok uğraşmam gerek.

    Ayrıca uzun saatler uyuduğu ve akşamları erken yattığını gözönüne alarak, çoğu zaman kızımı uyanık görmeden günler geçiriyorum. En azından ilk yıl anneye bir kolaylık sağlanması şart.

    İşyerleri 4 aylık doğum izni konusunda çok isteksizler. Bunu mümkün olduğunca burnumuzdan getirmek üzere kodlanmış durumdalar. Hamilelik öncesi ve sonrası konum/şartlar kesinlikle farklılaştırılmış oluyor ki bunu yasalarla önlemek mümkün değil. Bu konuda işverenlerin anlayışlı olmaları, bilinçlenmelerine bağlı. Bunun için de hamileliğin / izinlerin / süt vermenin / bebeğin anneye, annenin bebeğe ihtiyacının yaygın haklar haline gelmesi gerek. Yani nasıl ki sigara içilmesi garip karşılanmıyor, annelik hakları da aynı şekilde normal karşılanıyor olmalı.

    Bloglarda bu konuda yapacağımız her türlü aktivitenin bir şekilde amacına er ya da geç ulaşacağını, en azından bir kıvılcım yakacağını düşünüyorum.

    Her türlü desteğe varım. Annelerin gücü adına:)

  10. Destekliyorum.
    Ancak bana sorun yasadan çok uygulamada gibi geliyor. İnsanlar varolan haklarını bile kullanamıyorlar. Mahkemeye gidemiyorlar. Dava açamıyorlar. Tacizden kurtulamıyorlar… Bence hamile çalışana zulmeden, süt izni vermeyen işvereni afişe etmek lazım. 50 kadın çalışandan sonra kreş açma zorunluluğu var yasada. Çalıştım ben 50 kadından fazla ortamlarda, kreş mreş yoktu…

    sevgiler.

  11. Özgüranne'ye katılıyorum! Yasa var ama gerekli uygulama yok! 4857 nolu kanunun 74. maddesinde açıkça belirtilmiş. "Kadın işçilere bir yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri için günde toplam birbuçuk saat süt izni verilir. Bu sürenin hangi saatler arasında ve kaça bölünerek kulllanılacağını işçi kendisi belirler. Bu süre günlük çalışma süresinden sayılır." diye. Ama paylaşımlarda da görüldüğü üzere bu yasayı uygulayan işvereni ara ki bulasın! Uygulamayanlar kesinlikle afişe edilmeli! Ama hala aynı işverenlerle çalışan anneler doğal olarak çekiniyorlar!

  12. Bir blog hareketi iyi olur. Sonuna kadar destekliyorum.
    Çalışan ve emzirmiş bir anne olarak.

  13. ekleme yapma ihtiyacı duydum. Özgür anne çok haklı.Ben şahsen sanşlıydım hiç problem yaşamadım ama bireysel mücadelede çok önemli. İnsanlar haklıarının farkında olmaz ve mücadele etmeyi bilmezse ne hareketi başlatırsan başlat. Bu hareket farklı bir boyuta varabilir.Hazırlıklı olup kılıçları kuşatmak lazım.

  14. Çok çok iyi olur…

  15. Elif'çiğim, yaptığın her şeyi canı gönülden destekliyorum. Ben de blogumda ya da her nerede gerekirse desteklemeye hazırım. Çocuklarının iyi ve sağlıklı yetişmesini isteyen toplumlar, annelerin koşullarını (çalışan ve çalışmayan) iyileştirmek zorundalar!

  16. Yazdıklarınızı birebir yaşayan biri olarak böyle bir kampanyaya sonsuz destek veririm… Sanırım bu işi yaşamayan bilemiyor ya da gereksiz bir hassasiyet ve duygusallık gibi görüyorlar. Özellikle erkeklerin egemen olduğu iş dünyasında… Sigara içeceksen hakkın var, süt sağacaksan zaman kaybısın. Bir şekilde ses duyurmak gerek. Her ne kadar kreş yapma zorunluluğu olan firmaların bu işi savsaklaması gibi bunu da savsaklayan çok olacaktır ama bu işin de uygulamadaki aksaklıklarından birilerinin haberdar olması gerekir.

  17. http://www.babaolmak.com ' daki şu post sayesinde http://www.babaolmak.com/index.php/2009/03/19/uzu
    şu blog'a ulaşmış http://breastfeed-for-how-long.blogspot.com/ ve iki yıl emiziren bir anne olarak keyifle okumuştum.

  18. Elif bir manifesto ve imza kampanyasi iyi olabilir. Daha sonra bu imzalanmis kampanya saglik bakanligina falan yollanabilir.
    Dedigin gibi Amerika cok carpik hic bakmamak lazim. Turkiye aslinda yine de daha iyi, burada oyle gunluk-haftalik sut izni falan diye bir kavram da yok, pompalayacaksin diyorlar, ama her isyeri pompa yapacak yer de gostermiyor, yahut rahatsiz bir yer gosteriyor. tamamen calistigin birimin insafina kalmis. Ucretli dogum izni diye birsey zaten hic yok kanunda, sadece bazi firmalar veriyor o da maksimum 6 haftadir, sezaryende 8 hafta. Devletin tek verdigi sey dogumdan once-sonra dahil olmak uzere bir kereye mahsus 12 hafta senin isini korumasi, yani isten atilmiyorsun ama ucretsiz. Istersen yillik iznini kullanabilirsin falan diyorlar sanki cok bir izin veriyorlarmis gibi (yilda 2-3 haftadir genelde). Yani Amerikada bu isler saka gibi biraz. Kanada ve Avrupa ulkeleri cok daha ileri bu konularda, herhalde nufuslarini artirmayi daha cok istedikleri icin :)

  19. çalışan/emziren bir anne olarak bende varım,destekliyorum

  20. Erken doğum yaptığımdan dolayı doğum öncesi iznim yandı. doğum sonrası 56iş gününden sonra da iş başı yapmam gerekiyordu. ücretsiz izin almam sözkonusu olmadı. diğer iş arkadaşımda doğum iznine ayrıldığı ve personel yetersizliğindewn dolayı. bu nedenle işten 1,5 saat erken çıkacağıma , beni öğlen işten çıkmama izin verdiler. bu tabii ki insiyatifle verilen bir karar .. özllikle erken doğum yapanlar içinde yasada değişiklik yapılmalı….sonuna kadar sizi destekliyorum.. blog hareketini hadiii başlatalım…

  21. Seneye ikinci bebek düşünen biri olarak, beni en çok düşündüren konulardan biri. Ben kamuda sözleşmeli olarak çalışıyorum ama kamunun bütün avantajlarından yararlanıyorum, işimi de çok seviyorum. Devlet dairelerinde süt izniyle ilgili çok sorun çıkmıyor bildiğim kadarıyla, en azından benim çalıştığım yerde öyle. Gelin görün ki iş izin konusuna gelince daire başkanımız ssk'lılar için 6 ay olan ücretsiz izni vermekte bile sorun çıkarıyor. Ayrıca devlet memurlarında 1 yıl olan süre ssk'lılara neden 6 ay onu da anlayabilmiş değilim. Hoş, hakkımız olan süreyi hiç problemle karşılaşmadan alabilsek ona bile şükredeceğiz. Ben bu konu bu aralar çok kafama takıldığından bir süre önce başbakanlık iletişim merkezine (BIMER) yazmıştım(izin sürelerinin artırılması ve amire bağımlılıktan çıkarılması için) ama hiç bir cevap gelmedi. Daha önce çevreyle ilgili bir kaç konuda AKİM e yazmıştım onlar kısa sürede cevap döndüler. Partinin iletişim merkezi olduğundan oy kaygısıyla özen gösteriyrolar diye düşünüyorum. Şu aralar planım AKİM vasıtasıyla Kadın ve Aileden Sorumlu Devlet Bakanı’na yazmak.
    Ayrıca bu konudaki her türlü hareketi/kampanyayı da sonuna kadar destekliyorum.

  22. Kesinlikle destekliyorum. Sadece emzirme konusunda degil, kadinlarin dogum izni, hamileyken calisma sartlarinin duzenlenmesi gibi konularda da bircok adim atilmasi gerektigine inaniyorum. Ancak ozgur anne'nin dedigi gibi yasadan cok uygulamada yetersiz kalinan durumlar da var. Hamileligim boyunca cok gec saatlere kadar calistigim gunler oldu. Kimse de sen hamilesin, artik eve git demedi. Yoneticiler hep daha fazlasini istiyor. Ayni bolumde bir arkadasimla 2 ay arayla hamile kaldigim icin cok ciddi bir duygusal siddete maruz kaldik. Bizim disimizda evli ama henuz cocugu olmayan bayanlarin hamilelik planlarini siraya sokmalari gerektigi bile soylendi. Bunlar kuruma mal edilemez tabii, maalesef bagli oldugum yoneticinin boyle akil almaz fikirleri vardi.
    Bircok isyerine gorusmeye gittiginizde bebek planlayip planlamadiginiz soruluyormus. Hatta bunu sozlesmeye yazdirip imzalatanlar bile varmis diye duydum.
    Bu konuda cok doluyum, biraz uzun yazdim kusura bakmayin :)
    Bu arada bu blogu uzun zamandir takipteyim ama tembelligimden yorum yazmamistim hic. Kismet buguneymis :) Cok guzel yaziyorsunuz. Ayrica yeni bebeginizi ve tabii ki abisini de saglikla buyutmenizi diliyorum :)
    Sevgiler…

  23. Bir dokunup bin ah işitmek bu olsa gerek… Ne zorluklar çekiliyor, ne çok şey var bilmediğim.

    Hep birlikte bir şeyler yapabileceğimizi umuyorum.

  24. Bizim ve birçok ülkesinin büyük bir ayıbına değinmişsin Elif, eline diline sağlık. Ben son 7 sene boyunca İspanya'da İnsan Kaynakları alanında çalıştım. İspanya ve birçok Avrupa ülkesinde annenin doğum sonrası 4 aylık süt izni var, yeter mi? Yetmez tabii… ama en azından bu süre sonunda anneye bir hak tanınıyor. 2 seneye kadar yarım gün çalışma hakkı. İşveren bu konuda en ufak bir müdahalede bulunamayacağı gibi, tabiri caiz ise kadının hamile olduğu andan itibaren dokunulmazlığı oluyor. Hamilelik, süt izni ve annelikten dolayı yarım gün çalışma süresinde kadının işten atılması söz konusu bile olamaz çünkü yasalar anneyi korur ve şirketlere inanılmaz cezalar kesilir bu konuda. Sadece Türkiye değil, hemen hemen tüm ülkeler annelerin ve bebeklerin en doğal hakkı olan emzirme ve emme konusunu tekrar tekrar düşünmeli ve bu haksızlığa bir son vermeli.. İşe dönmek zorunda kalıp sütü geri çekilen o kadar çok arkadaşımı dinledim ki bu ara, şuan çalışmıyor olmaktan ve bebeğimi doyasıya emzirebilecek olmaktan dolayı kendimi inanılmaz şanslı hissediyorum.. Bu konuda atacağınız adımlarda ben de varım :)

  25. 25 haftalık hamileyim… gerçekten bazı konular insanın başına gelmediği için dikkatini çekmeyebiliyor, çeksede üzerinde durmayabiliyor. ssk ve mevzuatın içinde olan bir insan olarak, anneye tanınan hakları bilen ama bunların ne kadar az, yetersiz olduğunu düşünememiş biriyim. işyerim özel bir şirket. ssklı olarak yasal iznimi sonuna kadar kullanacağım. süt izni için benimde endişelerim var. yaklaşımlarınıza bende sonuna kadar katılıyorum… bir annenin bebeğini emzirmek istemesinden ve ona zaman ayırmasından daha doğal ne olabilir anlayamıyorum. ben de arkanızdayım arkadaşlar. eylem gerçekten çok şanslısın. zaman zaman işimi kaybetmeyi göze alarak en azından 2 yıl çalışmama düşünceleri dahi aklımdan geçmiyor değil…

  26. Merhaba,
    Dört aylık kızım var.iki hafta önce işe başladım. Doğum iznim için bile bintonlaf ettiler.İşe başladıktansonra. Süt izinlerimi cuma günleri tam gün kulllanma kararı aldık.Bunun yanında kızım sadece anne sütü ile beslendiğinden ve gün içerisinde davul gibi göğüslerim şistiğinde günde iki yada üç kere iş yerinde süt sağıyordum. Fakat müdürümden şöyle bir uyarı geldi. Hem haftanın bir günü yoksun hem de gün içerisinde süt sağıyorsun.Bu süt sağmak için yerinde olmadığın zamanlar süt izninden düşeceğiz.Yani gün içerisinde ben süt sağmadan nasıl durabilirim . Bunun yerine sigara içsem ne fark edecekbilmiyorum. Aranızda süt izni ile ilgili detaylı bilgisi olan varmı? ne yapabilirim kanuni olarak haklarımız neler?Sonuçta İstnbul şartları eve gidip emzirmenin imkanı yoki….

  27. Sonuna kadar destekliyorum, ne yapılması gerekiyorsa yanınızdayım.

  28. 4 aylık oğlumu bırakıp 2 gün önce işe başlamış bir anneyim ben de. Oğlum sadece anne sütü alıyor ve ben onu doyurmaktan başka hiç bir şey düşünemiyorum tüm gün. Departman müdürüm süt sağmam konusunda çok yardımcı oluyor hatta istediğin zaman bana söyle ben odadan çıkarım deyip bana odasını bırakıyor. Cuma günleri de süt izniyle çalışmayacağım ama işverenim bana yardımcı olsa da sadece anne sütü diye diretirken en azından 6 ay çocuklarımızın yanında olmamız en insani haktır. Çocukların sütünü annesinden içmesi kadar güzel bir bağ yok. Bunu için ne gerekiyorsa ben de destek veririm..

  29. merhabalar bende 5 aylık bir ebbek annesiyim… doğum iznini ve şimdide üt izini almanya başta olmak üzere diğer ülkelrde ki gibi uzatılamsı ve esnek olması şart bencede neden biz hakkımızı armaıyoruz … gerekli dilekçeler için ben akdınalr kulubü sayfasına bir öneri açtım ama devamı nı getiremedim eğer burda ön ayak olunmuş bir duurm va sie destekelr ve yayarım herkese bu konuyu ?