15 Yorum

Çocuklar kreşe, ebeveynler işe

Çalışan annenin derdi, emzirme dönemi bitince de bitmiyor. Çalışan anneler çocuklarını en iyi ihtimalle anneanne-babaanneye, onlar yoksa ve maddi durumları el veriyorsa bakıcıya ya da okula, o da mümkün değilse rica minnet konu komşuya bırakıyorlar.

Avrupa’da çalışan anne-babaların ve onların çocuklarının hayatını kolaylaştıran, yaşam kalitesini arttıran çok güzel bir uygulama var: Ebeveynlik izni. Belli bir yaşa gelinceye dek çocukların bakımı için anne ve babaya belirli bir süre için verilen izne ebeveynlik izni deniyor. İspanya ve Almanya’da 148, Fransa’da 146, Finlandiya’da 112, Portekiz’de 104, İtalya’da 42, İngiltere ve Yunanistan’da 26, İsveç’te 21 hafta ebeveynlik izni veriliyor. Türkiye’de sıfır.

Türkiye’deki böyle bir uygulamanın eksiliği pratikte birçok soruna yol açıyor. Anne-babalar çocuklarının okul gösterilerine gidemiyorlar. Özel bir günde iş yerlerinden izin alıp çocuklarıyla vakit geçiremiyorlar. Bunları bırakın, çocukları hastalandığında bile gereği gibi ilgilenemiyor, ya da iş yerinde sıkıntı yaşamayı göze almak zorunda bırakılıyorlar.

Bütün bunlara dikkat çekmek ve ebeveynlik izni kavramını Türkiye’ye de getirmek için Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu bir kampanya düzenliyor: Çocuklar kreşe, ebeveynler işe.

Bu kampanya kapsamında KESK üyeleri 13 Ekim Çarşamba günü işyerine çocuklarıyla beraber gidecek.

Okul öncesi olarak adlandırdığımız 0-6 yaş dönemi büyüme ve gelişmenin en hızlı olduğu, yaşamın en kritik dönemlerinden biri olarak, çocukların fiziksel, ruhsal, zihinsel olarak sağlıklı büyüme ve gelişmesinde çok önemli bir dönemdir.

Bunu sağlamanın yolu, etkin, erişilebilir ve parasız okul öncesi eğitim olanaklarından tüm çocuklarımızın yararlanmasıdır. Bu nedenle devlet ihtiyacı karşılayacak sayıda kreşler açmalı, bu alana kamusal kaynak sağlamalıdır.

Ebeveynler (anne-baba) çocuklarının gelişimi konusunda hem toplumsal ve de hem yasal hak ve sorumluk sahibidirler. Bu hak ve sorumluluklarının gereğini yerine getirmenin yolu ebeveyn izni hakkının kullanılmasından geçer. Ebeveynler ve çocukları arasında sağlıklı bir ilişkinin kurulması öncelikle buna bağlıdır.

diyor KESK. Ve devam ediyor:

  • Kapatılan kreşler ihtiyaçlar göz önüne alınarak tekrar açılmalıdır. 0–6 yaş grubu çocuklar için en az 50 çalışanın bulunduğu işyerlerinde ve 50’den az çalışanın bulunduğu işyerleri için çalışma alanına yakın ortak bebek bakım üniteleri ve kreşler açılmalıdır.
  • Bu hizmet bütün çalışma alanlarında verilmeli ve kreşlerde yeterli sayıda uzman personel bulundurulmalıdır.
  • Doğum izni sürelerinin bitiminden çocuğun ilköğretime başlayacağı süreye kadar geçen sürede ebeveynlerin (anne-baba) 6 ay dönüşümlü olarak kullanabilecekleri 2 yıl ücretli ebeveyn izin hakkı olmalıdır.
  • İzin kullandıkları için, ebeveynlerin sosyal ve özlük halklarında kayba uğramamalı ve işyeri ve çalışma koşullarında aleyhte veya rızaları olmadan değişiklik yapılmamalıdır.
  • Doğum sonrası, ebeveynlik izni süreci olan 2 yıla kadar kadınlar nöbet, vardiya, mesai gibi fazla çalışmaya tabii tutulmamalıdır.
  • Yukarıdaki bütün haklar evlat edinme durumları ile evli-bekâr tüm çalışanlar için geçerliğini korumalıdır.

Ne kadar yüreklendirici, değil mi?

Lütfen destekleyelim, duyuralım, paylaşalım. “Hak verilmez, alınır” boş bir söz değil.

15 yorum

  1. Amerika'da calisan arkadaslarima ozeniyorum, kimisi is yerinin kresine goturebiliyor cocuklarini kimisi de 6 aydan itibaren 3 max 4 bebegin birarada oldugu "Day Care" lere….Burda da boyle bir sistem olsa icim ne rahat ederdi, oglumla beraber evden cikar onu birakir is cikisinda da alirdim…Hem tum gun evde tek bir bakiciyla acaba ne yapiyor diye dusunmezdim, sosyallestigini bilirdim, onunla daha egitimli kisiler ilgilendigi icin icim rahat ederdi,hem de bakici kacti derdi olmazdi!

  2. işte bu gerçekten hep hayalini kurduğum birşeydi, umarım sonuç alınır, umarım. bağlı olduğum sendikanın öncülüğünde olması da ayrıca güzel tabii. mutlaka paylaşacağım

  3. hadi bakalim.insallah guzel gelismeler olacak.sonuna kadar destekliyorum.

  4. Hep hayal ettigimiz bir uygulama ! Umarim basarili olur … Hemen paylasiyorum

  5. Ben Belcikadayim, burada ebevenylik izni 3 ay sadece yani 9 hafta. Bu hem anneye hem de babaya veriliyor. Dogum izni de Turkiye'den 1 hafta daha kisa. Yalniz burad ababaya da dogum izni veriliyor, calistigimiz yerin de verdigi birkac gun ile 10 is gunu babamiz yanimizdaydi dogumdan sonra. Bir de emzirme izni var, dogum izninin hemen bitiminde 1 ay olarak alinabiliyor, ya da onu haftanin bir gunu olarak kullanip sureyi uzatabiliyorsunuz. Ama oyle 140 haftalar hayal gibi, eger oyleyse hic calisilmiyor gibi bisey oluyor, ben kisaca wikipedia da baktim Almanya'da 12-14 hafta deniliyor saniyorum bir hata var bir yerde:) (http://en.wikipedia.org/wiki/Parental_leave) Buralarda da insanlar islerine gidiyorlar, ama hayati kolaylastiran bu ebeveynlik izinlerinden ziyade insanlarin kres ya da evlerde bakima birakmasi oluyor cocuklari. Biz cok kucuk yasta bunun bir faydasi olacagini dusunmedigimizden annemi yanimiza getirdik, ve ev ortaminda duruyor cocuk. Sonucta cocuk oldu mu, hayat ona gore degisime ugruyor. Turkiye'de calisma sartlarinda da umarim buna gore degisimler olur, bence en guzel olanaklardan birisi evden calisabilme…

    • Ben de Ingiltere'de ebeveynlik izni her cocuk icin 0-5 yas arasi 13 hafta anneyle babaninkini toplayinca 26 hafta ediyor 🙂 tabi bu izin ucretsiz izin oluyor.

      Ingiltere de dogum izni 1 yil ama bunun sadece ilk 9 haftasinda maasin %90 i odeniyor ondan sonra ki 17 hafta asgari ucret odeniyor sadece. 26 hafta da hic maas yok.

      Yine de Turkiye'dekinden daha iyi tabiki, ama Turkiye'deki anneler burda 1 yil boyunca ucretli dogum izni aldigimizi veya 26 hafta ucretli ebeveynlik izni oldugunu sanmasinlar. Dogum izninde 9. haftadan sonra verilen para cep harcligi gibi kaliyor. O da 6 ay sonunda tamamen kesiliyor.

  6. çocuklarımızın bize en çok ihtiyaç duyduğu zamanlarda (hastayken, kreşin ilk günlerinde, özel günlerde…) yanlarında olamıyoruz. çünkü yasal olarak bu durumlarda onların yanında olmaya hak sahibi değiliz. böyle bir düzenleme umarım kızım bana ihtiyaç duyarken yapılır da onu daha sağlıklı yetiştirme şansım olur…

  7. Çalışan bir anne olarak tam da kara kara düşünüp olmasını çok istediğim bir şey bu. Ahhh keşke izinler daha fazla olabilse. 🙁 Bu arada wikipediada 12-14 ay deniliyor canım hafta değil.)

  8. Selamlar,

    inanin gonllunden gecenlerle gercek hayat cok celisiyor maalesef. Oncelikle Avrupa'yi bilmiyorum ama Amerika'da dogum izni, daycare vs olaylari Turkiye'den daha iyi falan degil diyebilirim. DAha dogrusu hersey calistiginiz yere gfore degisiyor ve yasal olarak dogum sonrasi 6 hafta ucretsiz izninizi patronunuz ancak 50 ya da dah afazla calisana sahipse vermek zorunda.

    Benim calistigim sirket kucuk bir sirket ve bu yuzden yasal olarak UCRETLI dogum iznim yoktu. Ucretsiz olarak standart 6 hafta. Ben patronumun insiyatifi ile evden calisabildim dogum oncesi ve sonrasi.Ama 8 haftanin sonund afull-time ise gheri dondum. Emzirme iznim de yoktu ek olarak. Yemegimi bilgisayarin basind ayeyip ogle izni saatimi gunde iki kez yarimsar saat sut sagmak icin kullanirdim. Yine benim talebim uzerine bana kucuk bir odayi sagma icin tahsis etmislerdi. Yaptigim is nedeniyle hamileligimde yatak istirahatindeyken yattigim yerden calisabildim ama calisamasaydim ucret almam diye birsey soz konusu degildi. (soz konusu yerler var ama o da hamile olmadan onc eudusunup odeyeceginiz paralara bagli. Yani hamilelik de hastalik, sakatlilik vs gibi duzenlemelerle ayni. Duzgun sigortan varsa durumun cok kotu olmayabilir)

    Simdi part-time ve evden ayni sirket icin calisiyorum. Yien dogum izni falan sozkunusu degil. (bu arada ikiz bebeklerime annemler Turkieyeden gelip bakmisti. Daycare hic te oyle iciniz rahat bebeginizi birakabileceginiz super yerler oldugunu dusunmuyorum. -3 yastan sonra kresin onemli oldugunu dusunuyorum ama.-) Hastalik durumlarindada yillik inzimden yiyorum ben. Ama baska sirketlerde ek sure olabiliyor-mesela esimin sirketi bu konuda cok iyi-. Yani yerine gore degisen durumlar sozkonusu Amerika'da da
    . Ama keske aksam asu isi yetistirmeliyim derdi olmadan iki sene evde cocuguma baksam ve de parami da kazansam, isimi de kaybetmesem. CVde kocaman bir bosluk olmasa. Iyi de bunun masrafini kim odeyecek?

    Sozunu ettginiz izin sureleri bana cok ucuk gorunuyor (tabiiki cok da guzel). v efakat orneklerin cogu dunynin en refah icind eolan ulkeleri. Ancak Turkiey gibi bir yerde bu tur talepler kadina karsi zaten varolan ayrimciligi korukler diye dusunmuyro degilim. Zaten insanlar is diy ebirbirni yiyor, zaten kadinlar simdi bu evlenip dogurur diye ayrimciliga ugruyor. Bilmiyorum ya haklarimizi alalim derken neler olur. ya niyetim guzel girisimlerinize cabalariniza comak sokmak degil ama ne bileyim aklimdan geceni paylasayim dedim. Bir hocamin lafi vardi "bunun icin yasalarin, kafalarin ve kasalarin degismesi lazim diye. Bu konuda da aynen oyl. Bilmem acaba Dimyat'a pirinc egiderken eldeki bulgurdan olmamak icin de belki daha temkinli adim atmak lazim.

    Cok kolay gelsin,
    Pinar

  9. İzin rakamlarını KESK'in sayfasından aldım. Onun ötesinde bir araştırma yapmadım açıkçası, wikipedia'da farklı söylüyorsa birinden birinde bir yanlışlık vardır.

    PINAR TÜRKER – söylediklerin çok doğru. Amerika bu konuda Türkiye'nin bile gerisinde bence de. Süt izni denen bir olay yok, iyi bir daycare bulmak çok zor, bulsan da sıra var, vs.

    Elbette Türkiye'nin ekonomik koşulları, burada listelenen ülkelerdekinden çok çok farklı. Dediğin gibi, bu ülkelerin yapıları da, sorunları da, çözümleri de bambaşka. Ve Türkiye'de bugünden yarına bilmemkaç haftalık ebeveyn izni olmayacaktır elbet. Ama bunların konuşulabilmesini, dahası istenmesini bile ben çok yüreklendirici buluyorum. Belki hemen bugün bir şeyler değişmeyecek, ama ileriye dönük olumlu gelişmeler olacağına inanıyorum, ya da inanmak istiyorum diyelim.

  10. Çok hem de çok yüreklendirici hem de. Çalışırken aklımızın bir parçası onlarda, hele ki özel günleri, izin vs stres kaynağı olabiliyor.

  11. umarım bu hakları alırız…

  12. bende aynı fikirdeyim çouklarımızda işyerinin kreşinde hemen yanımızda bulunsunben çalışmak istiyorum ama nereye bırakabilirim ki çouğumu artık bu isteklerimizi birileri duysa .7