4 Yorum

Arabada En Güvenli Yer Neresi?

Deniz’e hamileliğim sırasında Amerika’da yaşıyorduk. O zamanlar yaşadığımız Miami’de bir uygulama vardı: Bebeğiniz doğmadan önce aldığınız oto koltuğunu yaşadığınız yerdeki itfaiyeye götürdüğünüz zaman sizin için arabaya monte ediyorlar, siz monte ettiyseniz de doğru yapıp yapmadığınızı kontrol ediyorlardı. Bizim gibi daha önce anakucağı (bebekler için oto koltuğu) görmemiş çocuksuzlar için çok güzel bir yardımdı ve biz de öyle yapmıştık. Dokuzuncu ayımın içindeydim sanırım, otokoltuğunu alıp itfaiyeye gitmiş, takmalarını istemiştik.

O zamanlar ISOFIX yenice bir uygulamaydı; otokoltuklarında olsa bile arabalarda olmadığından pek kullanılmıyordu. Dolayısıyla bugün alışageldiğimiz bir ‘tık’la oturtmaktan daha komplike bir işti bu monte işi…

Neyse biz itfaiyeye taktırdık, daha ortada bebek yokken arabada koltukla gezmeye başladık. Deniz doğdu, hastaneden çıkacağız (Amerika’da -sanırım federal bir uygulama- hastane çıkışında hemşire arabaya kadar eşlik eder size ve arabada otokoltuğu yoksa bebeği çıkarmazlar), hemşire bizimle arabaya geldi, baktı, ‘Bu olmamış’ dedi. İtfaiye -yanlış hatırlamıyorsam- ortaya takmıştı koltuğu, olmaz dedi hemşire, bu yolcu koltuğunun arkasında olacak dedi. Olurdu olmazdı derken birbirimize girdik, sen mi daha iyi bileceksin itfaiye mi falan, neyse aldık bebeğimizi, gittik evimize bir şekilde…

Oto koltuğu kullanımı ile ilgili yazdığım yazıların ardından en sık aldığım sorulardan biri ‘Arabada oto koltuğu için en güvenli yer neresi?’ Kimisi arka orta diyor, kimisi şoförün çaprazı diyor, değişik görüşler var bu konuda…

Screen Shot 2015-10-27 at 4.19.40 PM

Türkiye’de bu alanda yapılmış bir araştırma yok, varsa da ben rastlamadım (olsa şaşardım zaten, bizim ne işimiz olur böyle istatistiki verilerle?). Ancak Amerika’da yapılan araştırmalar çocuklar için arabadaki en güvenli yerin arka koltuğun ortası olduğunu ortaya koyuyor ve Amerikan Çocuk Doktorları Birliği de bunu tavsiye ediyor.

Seyahat güvenliği ve oto koltuğu kullanımı konusunda pek fazla Türkçe kaynak yok ne yazık ki, ben de yabancı yayın ve blogları takip ediyorum bu konularda… The Car Seat Lady bu alandaki referans noktalarımın başında geliyor, ve oradaki şu yazıya göre arka koltuğun ortasında oturan çocuklar, pencere kenarındaki yolculara göre %43 daha güvenle seyahat ediyorlar.

Ancak önüne geçemeyeceğiniz bazı durumlar da var tabii: Örneğin, ya birden fazla çocuğunuz varsa? O zaman ister istemez her birini pencere kenarına oturtacaksınız ve otokoltuklarına güvenli bir şekilde oturduklarından ve koltukların sabitlendiğinden emin olduktan sonra bu konuda endişelenmeyeceksiniz.

Ya çocuğunuzun oto koltuğu araba koltuğunun ortasına monte edilmiyorsa? Bazı arabaların orta koltukları dar ya da engebeli olabiliyor. Bu durumda elbette sağlam monte edilmiş bir şekilde seyahat edeceksiniz, pozisyondan ziyade sabitlenmiş olmasına önem vereceksiniz.

Bu şu aralar bizim için de çok önemli bir konu… Yakında arka koltuka üç çocuğu oturtmak durumunda kalacağız ve hepsinin oto koltukları aynı anda sığmayacak. Bu durumda yeni bir araba almamız bile gerekebilir, ki İstanbul şartlarında bırak 7 koltuklu minivan kullanmayı, mümkünse üç çocukla bisiklete bineyim. Ancak işin bir de gerçekler tarafı var ki o da çocukları koltuksuz/kemersiz seyahat ettiremeyeceğim. Ki son zamanlarda Deniz’in hızla uzayan boyu belki de otokoltuğunu geride bırakabileceği anlamına gelebilir; o kısmı takipteyiz.

The Car Seat Lady arka koltukta seyahat eden birden fazla çocuk olması halinde ‘en az güvenli’ şekilde seyahat edenin ortada oturmasını tavsiye ediyor. Örneğin geriye dönük seyahat eden bir yenidoğan bebeğiniz, bir de yeniayak bıdığınız var diyelim, o halde koltuksuz seyahat edecek kadar büyümüş olan çocuğunuzu emniyet kemerini takarak ortaya oturtun diyor. Bizim de gerçeğimiz bu olabilir, göreceğiz.

Şurada da benzer bir araştırmanın yetişkinler için yapılmış olanı var; buna göre arka koltuk ön koltuğa göre yüzde 86’ya varan oranda daha güvenliymiş ve arka orta koltuk da pencere kenarlarına göre yüzde 25 daha fazla koruma sağlıyormuş. Buradan hareketle, ‘iki kişi seyahat ediyorsanız şoför şoför mahalline, yolcu da arka orta koltuğa otursun’ gibi bir öneride bulunmuşlar ama bizim gibi taksicinin yanına oturup sohbet etmeyi alışkanlık haline getirmiş bir topluma sökmez bence… Ki biraz da komik bir görüntü olduğunu kabul edelim.

Elbette çocuğun arabada nereye oturduğu kadar -belki de daha fazla- önemli iki konu daha var: (1) Oto koltuğunun güvenliği sağlayacak özelliklere sahip olması (bağımsız test kuruluşlarının yaptığı çarpışma testleri sonucunda verdikleri sertifikalar bu yüzden var) ve (2) Oto koltuğunun yaş grubuna uygun şekilde kullanılması. Şöyle ki bebeklerin kafaları yetişkinlere göre vücutlarına oranla çok daha büyük olduğu için en sık gerçekleşen ve en riskli olan önden çarpmalarda öne dönük seyahat halinde boyunları ciddi olarak zarar görebiliyor. Avrupa’da çocukların en az 15. aya kadar geriye dönük şekilde seyahat etmeleri öneriliyor. Amerika’da yaşadığımız dönemde de 1 yaşa kadar çocukları geriye dönük seyahat ettirmek kanunen zorunluydu. Türkiye’de ise bebeklerin sadece ana kucağına oturdulduğuna ve ana kucağının arabaya sabitlenmeden ve öne dönük konulduğuna çok sık şahit oluyoruz ne yazık ki…

Screen Shot 2015-10-28 at 11.05.14 AM

Özetle: 

  • Tek çocuğunuz varsa arka koltuğun ortasının (koltuğun düzgün monte edilebildiğini varsayarak) en güvenli yer olduğu söyleniyor.
  • Birden fazla çocuğunuz varsa çocukları koltuklarına sabitlenecek şekilde seyahat etmeleri en önemlisi, koltuk ortasına takılmayın.
  • Arabadaki yolcu sayısının, arabadaki emniyet kemeri sayısına eşit olmasına dikkat edin. Bu şu demek: Arka koltukta üç kişilik kemer varsa oraya üç kişi oturabilir (ya da en fazla üç oto koltuğu konulabilir); kucak kucağa beş kişi değil.
  • Çocuğunuzu mümkün olduğunca uzun süre geriye dönük olarak seyahat ettirin.

En önemlisi hiçbir zaman, hiçbir şekilde, çocuğunuzun oto koltuğu olmadan, siz de emniyet kemerini takmadan seyahat etmeyin.

Kiddy

Bu yazı, bebek ve çocuklar için seyahat güvenliği ürünleri üreten Kiddy’nin desteği ile yayınlanmıştır ancak yazdıklarım kendi fikirlerimdir. Bu bölümdeki diğer yazıları buradan okuyabilirsiniz.

4 yorum

  1. Mrb, ben de bu koltuk meselesini çoook önemsiyorum .35 yıl önce koltuk olmadığı için çok travmatik bir kazada ölmemiş olmamak mucizevi..kızım 3 yaşında, anakucağı, römer trifix 9-18 kg, sonra kilo boy hızla artınca besafe 18-36kg aldık ki gel gör uyuyunca kafa öne düşüyor yanda oturup el kol desteği ile gitmeye çalışıyoruz olmuyor, bazı bloglarda ve amazon.com da bu sorun için lastik bantlar vs yapılmış ama sıkıntı büyük.. Ve en büyük gizli dert anaokuluna giden bu çocuklara uygun kemer koltuk yok. Saatlerce servisle dolaşıyorlar. Change.org da bi inza kampanyası var ama daha hızlı çözüm oluşturulmalı.. Hep anne baba getir- götür yapamıyor ki..

  2. Tesekkurler bu yazi icin. Orta koltukta latch/isofix olmayinca size daha once bu konu hakkinda sormustum. Biz de eyalette oto koltugu yetkisi olan bir yerde yaptirdik. Belki de emniyet kemeriyle orta koltukta bizden daha iyi bir is cikarirlar dedik. Aynen dediginiz gibi, orta koltuk engebeli oldugu icin “yapamayiz, latch’li yan koltuklardan biri olacak” dediler. “Surucunun oldugu yan carpisma anlarinda daha guvenli” teorisi var, biz de surucu arkasini sectik.
    Bu arada bazi araba modelleri orta koltukta yandaki latch’lerin kullanilmasina izin veriyor. Ama mutlaka ve mutlaka arabanin klavuzuna bakilmasi gerekiyor.

  3. Amerika’da geriye donuk oto koltugu kurali 2011’de minimum 2 yasa cikartildi. Artik 2 yasina kadar geriye donuk oturtulmasi tavsiye ediliyor, ve oto koltugu limitlerine kadar da mumkun oldugu kadar uzun sure geriye donuk tutulmasi tavsiye ediliyor. Avrupa’da 4 yasina kadar geriye oturtan ulkelerde cok daha guvenli oldugu gosterilmis, sanirim kaza sonucu olum-yaralanma cok daha az. Biz 3.5 yasina kadar geriye donuk kullandik. Daha sonra mahalle baskisi, aile baskisi nedeniyle one dondurduk! Her goren ay yazik muamelesi yapiyordu, halbuki cocuk rahatti, rahatlikla 4 yasi tamamlayabilecek durumdaydik.

  4. Ben de arastırırken aslında en güvenli yerin soforun arkasi oldugu sonucuna ulasmistim insan kaza aninda gayri ihtiyari once kendi canini kurtaracak sekilde direksiyonu kiriryor gibi bir aciklamasi vardi. bulursam linki de paylasirim, selamlar.