0 Yorum

Oto Koltuğu Güvenlik Testleri

Kiddy ile Seyahat Güvenliği’nin bir önceki yazısında Amerikan Çocuk Doktorları Birliği’nin (American Academy of Pediatrics) araştırma bulgularından bahsetmiş ve arabayla seyahat sırasında arka koltuğun en güvenli yer olduğunu belirtmiştik. Ben belirtmiştim yani…

Bunu biraz açmak istedim öncelikle, çünkü gelen bazı yorumlar ‘Ama orta koltukta kemer bağlayacak yer yok’ diyordu. O zaman elbette orta koltuk en güvenlisi olamaz; bu ‘arka koltuk en güvenli yer’ çıkarımı, arka orta koltuğun koşullarını diğer arka koltuklarla eşit olduğunda geçerli olur. Yani sen çocuğu ortaya oturtur ama kemerini bağlamazsan, ya da ne bileyim, orta koltuk düz değil de eğimliyse ve oto koltuğu tam oturmazsa o zaman elbette koltuğun sağ ya da sol tarafına doğru bir şekilde yerleştirilen bir koltuk daha güven verici… (Ön koltuk 12 yaşına kadar hiçbir zaman, hiçbir şekilde güvenli değil; hava yastığı kapatılsa bile)

Bu konuda farklı görüşler olduğunu da eklemek lazım: Herhangi bir kaza anında sürücünün refleks olarak kendini korumaya çalışacağı ve bu yüzden de sürücünün arkasının en güvenli yer olduğu; şoför bebekle yalnızken bebeğe erişimi daha kolay olduğundan şoförün çaprazının daha uygun olduğu da söylenenler arasında.

Bence biz Türkiye şartlarını göz önünde bulundurarak ‘sen çocuğunu arka koltukta, güvenlik testlerinden geçmiş, doğru monte edilmiş bir oto koltuğuna sabitleyerek oturt da, nereye oturtursan oturt’ diyerek kapatalım konuyu…

Ve bu güvenlik testlerinden bahsedelim biraz…

Efenim şimdi biliyorsunuz bu oto koltuğu işi lüksün de ötesinde bir güvenlik ihtiyacı esasında… Yani Türkiye’de henüz bu gözle bakılmıyor ne yazık ki fakat işin gerçeği bu. Bu koltukları alırken önceliğimiz çocuklarımızın arabada giderken konforlu olmaları kadar güvende olmaları da aynı zamanda…

İyi de, aldığımız oto koltuğunu güvenli olup olmadığını nereden bileceğiz? Sonuçta piyasada bin tane marka var. Kimi Avrupa yapımı, kimi Çin, kimi Avrupa menşeili ama Çin’de yapılıyor, Amerika’dan gelenler var, fiyatları da çok fark ediyor, hangi birini tercih edeceğiz?

İşte bu noktada ‘bağımsız güvenlik testleri’ devreye giriyor.

Nedir bu güvenlik testleri?

Şudur: Piyasadaki birçok markanın birçok modeli, bağımsız test kuruluşlarının periyodik olarak düzenlediği güvenlik testlerine tabi tutuluyorlar. Bu testler güvenlik, kimyasal madde analizi, kullanım kolaylığı, konfor gibi hem niteliksel de hem de niceliksel kriterleri içeriyor.

Testlerin nasıl gerçekleştirildiğine gelince: Firmalar ürünlerini test için öneriyorlar, test kuruluşları bu önerilen ürünler arasından seçim yapıyor ve ürünleri test ediyorlar. Ürünler bu testler üzerinden aldıkları puanlarla piyasaya sürülüyor. Bilinçli tüketiciler oto koltuğu seçerken alacakları modelin bu testlere tabi tutulup tutulmadığına ve eğer tutulduysa aldığı puana bakarak tercihlerini yapıyorlar.

Türkçeye Uluslararası Tüketici Araştırma ve Test Derneği (International Consumer Research and Testing Association) olarak çevrilebilecek bir kuruluş var Brüksel’de… Dünyanın çeşitli ülkelerinden (aralarında Türkiye yok) yaklaşık 40 tüketici derneğinin bir araya gelmesiyle oluşan bu kurum, çamaşır makinesinden dijital kameraya, ampulden oto koltuğuna kadar birçok ürünü kalite ve güvenlik testine tabi tutuyor ve bu testlerin sonuçlarını belirli periyotlarda yapılan yayınlar üzerinden tüketicilerin bilgisine sunuyor.

Söz konusu oto koltukları olunca bu güvenlik testleri şöyle gerçekleşiyor:

  • Test edilen oto koltukları ‘dinamik güvenlik’ ve ‘tasarım ve kullanım’ olarak iki ayrı değerlendirmeye tabi tutuluyor
  • Bu değerlendirmenin sonunda ürünlere 0.5 (en iyi) ile 5.5 (en kötü) arasında bir puan veriliyor.
  • Bu puanın yüzde 50’sini ‘dinamik güvenlik’ oluşturuyor
  • Kalan yüzde 50 ise tasarım ve kullanımdan ibaret oluyor

Dinamik güvenlik değerlendirmesi sırasında iki faktöre bakılıyor:

  • Saatte 72 km ile seyreden bir aracın önden darbe alması
  • Aracın, yerinde sabit duran bir cisme saatte 28 km hız ve 80 derecelik açıyla yandan çarpması

Her iki çarpışmada da kafa yaralanmalarını oluşturan kriterler dikkate alınıyor: çarpışma sırasında kafanın maruz kaldığı enerjinin gücü, başın ve göğsün öne atılma hızı, ve boyuna bindirilen yük. Bu ölçümlere uygulanan algoritma sonucunda 0.5 ile 5.5 arasında bir nihai sonuç elde ediliyor. Bu dinamik testler arasında en saygın olanı Almanya’daki ADAC tarafından uygulanıyor.

Kullanımı ölçen testler ise daha az bilimsel veri içermekle birlikte şu kriterlere göre yapılıyor:

  • Ürünü arabaya yerleştirme
  • Kemerleri çocuğun bedeninin üzerinden takma
  • Kemerleri bağlama
  • Kemerleri sıkma

Bu kriterler üzerinden yapılan bir değerlendirme sonucunda ürüne 1 (iyi) ve 5 (kötü) arasında bir puan veriliyor.

İşin bir de kimyasal analiz boyutu var: Oto koltuğunu oluşturan malzemelerin (kumaş, plastik ve dolgu malzemeleri) kanserojen madde içerip içermediği, alev alma özelliği olup olmadığı gibi kriterler de test ediliyor ve bu değerlendirme genel puanı etkiliyor.

Bu testler ne zaman ve ne sıklıkta yapılıyor?

Her değerlendirme sezonunun başında, tüm bu test kuruluşları pazara giren ve sektörel fuarlarda sergilenecek olan ürünleri değerlendirmeye alıyorlar. Sonrasında test etmeye değer buldukları ürünlerin bir listesini oluşturuyorlar.

Sene  boyunca iki kez değerlendirme yapılıyor: (1) Bir önceki Aralık ayında indirime giren ürünler Ocak ve Şubat ayında test ediliyor. Bu bulgular Haziran ayında kamuoyuyla paylaşılıyor. (2) Haziran’da piyasada olan ürünler Ağustos ayında teste tabi tutuluyor. Bu sonuçlar Aralık ayında paylaşılıyor.

Sonuçların paylaşılmasının ardından tatmin edici sonuçlar alan üreticiler bu sonuçlara ürünlerinin üzerinde yer vermek için bu kuruluşlara başvuruda bulunuyorlar. Tüketiciler de alacakları üründe aradıkları özelliklere göre bu ürünlerin sertifikalarına bakıp karar verebiliyorlar.

Özet olarak, eğer alacağınız ürünün güvenlik açısından test edilip onaylanmış olmasını istiyorsanız, örneğin ADAC puanı düşük olan bir ürünü tercih etmeniz gerekecek.

Yok, güvenlikten önce kullanım kolaylığını dikkate alacaksanız, o zaman o alanda test ve değerlendirme yapan kuruluşların puanlarını daha çok dikkate alacaksınız.

İlk etapta biraz karışık görünse de, biraz araştırma ve bilgiyle oto koltuğu alışverişi sırasında daha isabetli kararlar vermek mümkün…

Kiddy

Bu yazı, bebek ve çocuklar için seyahat güvenliği ürünleri üreten Kiddy’nin desteği ile yayınlanmıştır ancak yazdıklarım kendi fikirlerimdir. Bu bölümdeki diğer yazıları buradan okuyabilirsiniz.