2 Yorum

Sıcak havalar, arabada uyuyan çocuklar, tehlikeli işler…

Yaz aylarında yabancı kaynaklarda sıkla rastladığım bir haber:Arabada unutulan çocuk ölü bulundu

Her sene Amerikan dergi ve gazetelerde, sıcakta arabada unutulduğu için ölen çocuklarla ilgili haberler okurum… Ve bu haberleri her okuduğumda içim cızlar. Tamamen önlenebilir ölümler, pisi pisine kaybedilen bir çocuk, geriye kalan korkunç bir vicdan muhasebesi…

Parents dergisindeki 2014 tarihli şu haber, bunun nasıl mümkün olduğunu irdeliyor: Nasıl olur da insan çocuğunu arabada unutur? Pek yaygın bir yargılamayla ”Ne biçim anne baba bunlar”?

Yazıya göre senden benden çok farklı değiller. Çocuklarını seven, işinde gücünde anne babalar… Her birinin ayrı bir hikayesi var. En sık okuduğum: anne/baba her günkü gibi evden çıkmaya hazırlanıyor, ancak o gün değişik bir şey oluyor, büyük çocuğu okula bırakıyor, küçüğünü normalde yanına almayacakken o gün bir sebeple yanına almış oluyor, yolda giderken ufaklık arkada uyuyakalıyor, ve anne/baba onun arkada olduğunu unutup bastırıp işe gidiyor. Gününe normal bir şekilde devam ediyor ve saatler sonra, eve dönme zamanı geldiğinde, çocuğun arabada olduğunu fark ediyor ama iş işten geçmiş oluyor.

Bu ve benzeri hikayeleri boğazıma bir yumru oturarak defalarca okudum. Yazarken bile zorlanıyorum. Korkunç, çok korkunç bir şey…

Nasıl olur kısmının bilimsel açıklamasının olduğunu söylüyor uzmanlar. Beynin bir şekilde otomatik pilota bağlaması sebebiyle rutinin dışına çıkılmasını algılamıyormuş beyin. Örneğin her gün işten çıkıp doğrudan eve gidiyorsunuz, eşiniz o gün size ‘Gelirken markete uğrayıp ekmek al’ diyor. ‘Tamam’ diyorsunuz ama unutup dosdoğru eve gidiyorsunuz. ”E çocuk bu, ekmekle aynı şey mi?” diyenler için, beynin öyle bir ayrım yapmadığını söylüyorlar…

IMG_0379

Çocuklarımı bugüne kadar arabada unutmadım, fakat unutacağımdan hep korktum… Derin doğduğunda örneğin, onu arabaya koymayı unutup yolun kenarında bırakıp basıp gittiğime dair halüsinasyonlar görürdüm. Geçenlerde de büyükler evde film seyrederken babasıyla markete giden Derya’yı ne yaptığımı unuttum. Sadece birkaç saniye için de olsa, Derya’nın nerede olduğunu hatırlayamadım. İnsan beyni çok acayip…

Çocukların arabada kalması/unutulması olayı çok riskli… Aynı durum (Amerika’da) köpeklerin de başına gelir. İnsanlar bazen ‘çok kısa bir süreliğine’ köpeklerini arabada bırakıp marketten bir şey alıp çıkmaya davranırlar mesela… Bir seferinde iş yerimin otoparkına bu yüzden polis ve itfaiye gelmişti. Arabada kapalı kalan -ve sıcaktan gittikçe bunalan- köpeğin sahibi bulunamadığı için yetkililer müdahale etmişti. Yanlış bilmiyorsam cezası da var bunun…

Türkiye’de bu ne kadar sorun, bunu yapan ne kadar insan var, var mı bilmiyorum. Ama hiçbir canlıyı, çok kısa bir süreliğine bile olsa kapalı arabada bırakmamak gerekiyor. San Francisco State Üniversitesi’nin yaptığı bir araştırmaya göre, 21 derecelik bir havada bile arabanın iç ısısı

10 dakikada 31 dereceye
20 dakikada 37 dereceye
30 dakikada 40 dereceye
60 dakikada 45 dereceye
2 saatten sonra 48 dereceye kadar çıkabiliyor.

Çocukların bedenleri, yetişkinlerinkine göre üç ila beş kat daha hızlı ısınıyor. Ve biz yetişkinler kadar kolay terleyemiyorlar. Bunun üzerine bir de uykuda olmaları halinde, vücutlarının aniden ısınmasına tepki verebilecek durumda olamayabiliyorlar.

Amerika’da her sene bu yüzden 40’ın üzerinde çocuk ölüyormuş. Türkiye’de böyle bir istatistik yok tabii ki (sadece bu mu, trafik kazalarında ölen çocukların kaçının oto koltuğunda oturduğuna dair bile istatistik yok) o yüzden Türkiye’de ne kadar sık rastlanan bir olay bu, bilmiyorum. Geçenlerde burada da buna benzer bir olay olduğunu duydum.

Çocuk seyahat güvenliği ürünleri üreten firmalar teknolojiyi takip ediyor, çarpışma testleri ile ürünlerinin güvenliğini kontrol ediyorlar. Olası bir yangın durumunda kolay alev almayacak türde kumaşlar kullanıyor,  terlemeye karşı hava sirkulasyonunu sağlamaya yardımcı iç iskeleti olan oto koltukları üretiyorlar. Ancak bunların hiçbiri, kapalı bir arabada unutulan/bırakılan çocukları kurtarmaya yetmiyor, yetmez.

Yukarıdaki gibi olayların önüne geçmek için şu önerilerde bulunuyor uzmanlar:

  • Günlük rutininizin değişmesi söz konusuysa ekstra dikkatli olun. Çocukların farkında olmadan arabada unutulması genellikle bu tip durumlarda yaşanıyor.
  • Küçük çocuğunuz arka koltukta seyahat ederken ona ait bir eşyayı (bir giysi, bir oyuncak) ön koltuğa koyun. Çocuğunuzu görmeseniz bile (özellikle geriye dönük seyahat ettiği sırada) onun arkada olduğunu hatırlarsınız böylelikle…
    IMG_0380
  • Varacağınız yerde almak üzere, bir eşyanızı arka koltuğa koyun. Örneğin cep telefonunuzu ya da çantanızı… Böylece eşyanızı alırken çocuğunuzu da görürsünüz.
  • Mümkünse çocuğunuzun otokoltuğunu arka koltuğun arkasına yerleştirin. Aynadan onu görmeniz kolaylaşır böylelikle…
  • Çocuğunuzu bakıcıya/okula bırakıyorsanız onlarla bir sistem oturtun. O gün çocuğunuzun gelmemesi halinde sizi mutlaka arasınlar.
  • Çocuğunuzu arabayla bir yere getirip götüren herkesle bu konuyu konuşun. Eşiniz, büyükanne/büyükbabalar, bakıcılar ve arkadaşlarınız dahil.
  • Arabadan her çıkışınızda, arabayı kilitlemeden önce arka koltuğu mutlaka kontrol edin.

Havanın zaman zaman evde bile durulamayacak kadar sıcak olduğu şu günlerde çok önemli…

 

Kiddy

Bu yazı, bebek ve çocuklar için seyahat güvenliği ürünleri üreten Kiddy’nin desteği ile yayınlanmıştır. 

2 yorum

  1. Merhabalar çok korktuğum bişey aslında herhangibi yerde unutmak hele arabanın içinde çok feci Allah korusun. Bide amerikanın %40 varan unutma istatistik oranı çok şaşırttı. Çok yüksek geldi.