0 Yorum

Çocuklara Empatiyi Öğretmek

Nytimes.Com sitesinde yayınlanan bu yazı Ebrar Güldemler tarafından Türkçeleştirildi.

***

Empati, bir başka insanın bakış açısından bakmaktan fazlası. Satış görevlileri, siyasetçiler, oyuncular bu tür “bakış açısı” becerisini mesleklerinde kullanıyorlar. Dolandırıcılar ve işkenceciler de kurbanlarını kendi çıkarları doğrultusunda manipüle etmekte kullanıyorlar. Gerçekten empati sahibi olmak için çocukların bir başkasının bakış açısını anlamaktan daha fazlasını öğrenmeleri gerekiyor. Değer vermeyi, saygı duymayı, bir diğer insanın yaklaşımını, katılmasalar bile, anlamayı öğrenmeleri lazım. Empati hem başkasının bakış açısından bakmak hem de şefkatle yaklaşmaktır ve zorbalığın ve zalimliğin önlenmesinin anahtarıdır.

Ekran Resmi 2017-03-26 10.39.35

Çocuklarımızın empati duygusunu geliştirmek için bazı yollar var:

1. Çocuğunuzla empati kurun ve başkalarına şefkat duyma konusunda ona örnek olun.

Çocuklar bu tür özellikleri bizi izleyerek ve onlarla kurduğumuz empatiyi deneyimleyerek geliştirir. Çocuklarımızı gerçekten anladığımızı ve duygusal gereksinimlerine yanıt verdiğimizi gösterir, hayatlarına ilgili duyar ve dahil olur, kişiliklerine saygı gösterirsek, kendilerini değerli hissederler. Kendilerini değerli hisseden çocuklar, diğerlerine değer gösterir ve onların ihtiyaçlarına saygı geliştirirler. Çocuklar insanları önemsediğimizi fark ederler. Böylece özenli ve şefkatli davranışlarımızı taklit ederler.

2. Başkalarını önemseyin.

Çocuklar empatinin sadece lafta kalmadığını, günlük hayatımızda da şefkatli ve özenli olduğumuzu görmeli. “En önemli şey senin mutluluğun” demek yerine; “en önemli şey nazik ve mutlu olman” demeyi deneyin. Başkaları hakkında konuşurken özenli olmayı önemli kılın ve çocuğunuza dünyanın o ve onun istekleri etrafında dönmediğini anlamasında yardımcı olun.

3. Denemeleri için fırsatlar yaratın.

Diğer duygusal beceriler gibi empati de tekrarlanarak kazanılır. Aile buluşmaları düzenleyin ve çocukları dahil ederek dinlemeleri ve onların bakış açılarına saygı duymaları için fırsat yaratın. Okulda yaşadıkları çatışmaları sorun ve arkadaşlarının deneyimleri üzerine düşünmelerine yardımcı olur. Başka bir çocuk okulda sosyal sorunlar yaşıyorsa, bu konuda ne hissediyor olabileceği hakkında konuşun ve çocuğunuza ona nasıl yardımcı olabileceğini sorun.

4. Çocuğunuzun ilgi çemberini genişletin.

Çocuklar için en yakın arkadaşları ve ailesiyle empati kurmak zor olmayabilir. Ama bu çemberin dışında kalanları anlamaya ve hissetmeye çalışmak zordur. Onlara “yakınlaşmak ve uzaklaşmak”la bu çemberi genişletmeyi öğretebilirsiniz. Bir insanı özel olarak dinlemek ve geri çekilerek birkaç bakış açısından bakmak gibi. Çocuğunuzu kırılgan ya da ihtiyaç içindeki insanların duyguları hakkında konuşması için teşvik edin. Onlara nasıl yardım edebileceğinizden ve rahat ettirebileceğinizden bahsedin.

5. Çocuğunuza kendini kontrol etmesi ve duygularını yönetmesi konusunda destek olun.

Çocuklar başkalarıyla empati kursa da, toplumsal baskı ve önyargıları endişelerini dile getirme yeteneklerini engelleyebilir. Çocuklar küçük bir fikir ayrılığı konusunda birbirlerine kızgınken, empati duygularını işleme koymakta zorlanabilirler. Onları önyargılar ve basmakalıp yaklaşımları isimlendirmeleri konusunda teşvik edin. Öfke, hırs, utanç ve diğer olumsuz duygular hakkında konuşun. Çözüm bulma ve öfke yönetimi konusunda kendiniz örnek olun ve sizin kendi yaşamınızda bu duygularla nasıl başa çıktığınızı gösterin.

Empati yapabilen çocuklarla dolu bir sınıf, kendine yeten ve en mutlu görünen bir sınıftan daha iyi işler. Aynı şekilde kardeşler birbirlerinin hislerini anladıklarında, diğerlerinin ihtiyaçlarını bireysel mutluluklarının önüne koyduğunda aile hayatı da daha uyumlu olur. Bir sınıf ya da aile bile özenli çocuklarla daha huzurlu ve uzlaşmacı bir öğrenme ortamına dönüşüyorsa, bir de bu tür çocuklarla dolu bir dünyada neler başarabileceğimizi hayal edin.

 

***

Yazının orijinalini buradan okuyabilirsiniz.