Pozitif Doğum Hikayeleri

Pozitif doğum hikayeleri, kadının bedenine ve tercihlerine saygı duyan, doğumun doğallığını ve mahremiyetini dikkate alan, tıbbi müdahalelerin minimum kullanıldığı ya da gerekmedikçe kullanılmadığı doğumların paylaşıldığı hikayelerdir.

Çünkü;

”Eğer bir kadın, doğum yaparken tanrıça gibi görünmüyorsa, etrafındakilerden yeterince destek görmüyor demektir” – Ina May Gaskin

İlk bebeğimi o zamanlar yaşadığımız Amerika’da, müdahalesiz bir doğumla dünyaya getirdiğimde çok da sıra dışı bir şey yaptığımı düşünmüyordum. Ancak oğlumun doğumundan birkaç ay sonra Türkiye’ye dönünce, ve özellikle de 2009 senesinin Nisan ayında blog tutmaya başlayıp konuyu biraz daha araştırınca Türkiye’de doğal doğumun -o zamanlar- ne kadar nadiren gerçekleştiğini fark ettim. Birçok insan bebeğimi doğal yollardan doğurduğumu duyunca bana ya “kahraman” ya da “marjinal” etiketi yapıştırıyordu. Ben her iki etiketi de üstlenmek istemeyerek bu konuda bir şeyler yapmaya karar verdim.

İşte Pozitif Doğum Hikâyeleri böyle doğdu.

Kadının tercihlerine saygılı, gereksiz müdahale içermeyen doğumları ön plana çıkararak doğal doğum konusundaki farkındalığın artmasına katkıda bulunmak amacıyla yola çıktım.

Türkiye’de, özel hastanelerdeki sezaryen oranları hâlâ %80’lerin üzerinde… “Normal doğum” yapabilmek ümidiyle hastaneye giden kadınların çoğunun doğum sürecinde her nasılsa bir “terslik” oluyor: ya annenin çatısı çok dar oluyor, ya bebek dönmemekte ısrar ediyor, ya kordon dolanıyor, ya da benzeri bir sebeple doğum sezaryenle sonuçlanıyor.

Sezaryene dönüşmese bile, birçok vajinal doğumda kadının benliğini ve mahremiyetini taciz eden müdahaleler uygulanabiliyor. Kadınlar “Yırtılırsın!” diye korkutularak ıkınmalarının önüne geçiliyor; gereksiz olabilen epidural uygulamaları annelerin gereği gibi ıkınmalarını engelleyebiliyor; hiç gerek yokken damar yolu açmalar, kadın ayakta daha iyi hissettiği halde yatağa yatırmalar, gereksiz yere yapılan lavmanlar, kasılmalar sırasında doldurtulmaya çalışılan evraklar… Tüm bunlar kadının içe dönmesine, doğumuna konsantre olmasına sekte vuruyor.

Doğumun doğallığı ve bu sürecin kadının tercihine bırakılması gereği konusundaki bilincinin oturmamış olmasının tek sebebi, bazı doktorların “programlanabilen doğum” olan sezaryeni tercih etmeleri değil. Anne adaylarının, doktorlarının yönlendirmelerini sorgulayacak kadar gerek doğum hakkında gerekse bu süreçteki hakları ve sorumlulukları konusunda yeterince bilgili olmamaları da önemli bir neden.

Ayrıca normal doğum konusunda ortalıkta dolanan “Komşum kaç saatte bağıra çağıra doğurmuş, bütün hastaneyi inletmiş” gibi, “Bir tanıdığımın vücudu bir türlü toparlanamamış, tuvaletini tutamıyormuş” gibi, “Teyzem doğumdan sonra haftalarca oturamamış” gibi korku hikâyeleri de özellikle hamileliği ilk kez yaşayan kadınlarda normal doğuma karşı bir ön yargı yaratıyor.

İşte bu yüzden kadının gücünü ortaya koyan, pozitif, güzel doğum hikâyelerinin paylaşılmasına ihtiyaç olduğunu düşünüyorum.

Dünyaca ünlü ebe Ina May Gaskin’in bir kitabından:

Korku hikâyelerinin yarattığı olumsuz etkileri gidermenin en iyi yolu pozitif, kadınlara güç veren hikâyeleri duymak ya da okumaktır. Dinlediğiniz ya da okuduğunuz için sizi değiştiren, hikâyeyi anlatan kişinin size daha önceden bilmediğiniz bir şeyi öğrettiği, veya sizde eskisinden çok farklı bir bakış açısı yaratan hikâyelerden bahsediyorum.

Kadınların hamilelik ve doğum sırasındaki gerçek kapasiteleri konusundaki farkındalığı arttırmada harika doğumlar yaşamış olan kadınların anlattığı bu pozitif doğum hikâyeleri vazgeçilmez önem taşımaktadır.

Ina May Gaskin, Ina May’s Guide to Childbirth

Pozitif Doğum Hikayelerini ilk paylaşmaya başladığımda, 2009’da, şöyle demiştim:

Sezaryen başta olmak üzere, hiçbir tıbbi müdahaleye karşı bir anti-propaganda yürütme amacında değilim. Elbette her doğumun ilk amacının sağlıklı anne ve sağlıklı bebek olduğunu düşünüyorum. Her sezaryenin gereksiz olduğunu, her tıbbi müdahalenin yersiz olduğunu savunmuyorum. Günümüzde uygulanan gerekli tıbbi müdahaleler sayesinde tıbbın bu kadar gelişmediği, teknolojinin ilerlemediği yıllarda kurtarılamayacak olan birçok bebeğin sağlıklı bir şekilde dünyaya gelebildiğinin farkındayım.

Ancak özellikle de Türkiye’de sezaryenin gerçekten gerekli olmadığı durumlarda bile rahatlıkla uygulandığı bir gerçeğinin de farkındayım. Her lüzumsuz tıbbi müdahelenin anne-bebekten bir şeyler çaldığı, kadının bedenine olan güvenini sarstığı, anne ve bebeğin ortak hayatlarının başlangıcında yaşayacakları muhteşem bir paylaşımı zedelediği de öyle…

Mutlaka her kadının ağrı eşiği, her doğumun şartları farklı. Uzun süren doğumlar, geciken bebekler, ve kimsenin ön göremeyeceği bir çok sebep ağrı kesici ya da benzeri müdahale gerektiriyor. Kaldı ki doktor da dâhil, anne de dâhil hiç kimse doğumun ne şekilde ilerleyeceği konusunda bir garanti veremez. Ancak biz kadınlara düşen vücutlarımızın doğum için gerekli olan donatılara sahip olduğunu bilmek ve gerisini zamana ve olayın akışına bırakmak.

Aradan geçen senelerde iki doğum daha yaptım, yakınımda üç doğuma girdim ve en önemlisi, İçsel Doğumhttp://blogcuanne.com/tag/icsel-dogum/ doula eğitimi aldım. Tüm bunlar, ve ilerleyen yaşımın getirdiği olgunlukla birlikte, doğuma bakış açım biraz daha değişti. Esnedi.

Artık, önemli olanın kadınların doğal doğum yapmaları değil, doğumu nasıl yapmayı tercih ederlerse etsinler ya da ne şartlarda yapmak zorunda kalırlarsa kalsınlar, desteklenmeleri ve kendilerini iyi hissetmeleri olduğuna inanıyorum. 

Bu doğrultuda Pozitif Doğum Hikâyeleri’nin tanımını da “Nasıl gerçekleşirse gerçekleşsin, kadına saygı gösterildiği, kadının kendi bedeni ve benliği hakkında iyi hissettiği doğumlar” olarak güncelliyorum.

Doğum şekliniz ne olursa olsun, kendinizi iyi hissettirildiğiniz ve başka kadınlara ilham olabileceğini düşündüğünüz Pozitif Doğum Hikâyenizi iletisim@blogcuanne.com adresine gönderebilirsiniz.

â

Yorum yap

Girilmesi gerekli alanlar işaretlidir. *

6 yorum

  1. Merhaba Elif, iyi ki linkini vermişsin bu sitenin. Çok tebrikler bu güzel siteyi kurduğun için. Son derece önemli noktalara değinmişssin. Sana katılmamak mümkün değil. Normal doğum mu sezaryen mi sorunsalı ülkemizde yıllardır süregeliyor. Eş-dost, akraba ve bizzat kendi deneyimim doğumun ne şekilde olacağının çeşitli belirleyicileri olduğunu gösteriyor. Annenin olaya yaklaşımından tut da doktorun tavrı ve becerisi, hastane koşulları, çevre faktörü gibi aklına gelebilecek herşeyin bu süreçte etkili olduğunu düşünüyorum. Yüzdeye vuramam elbette ancak aklıma gelen ülkemizdeki çeşitli doğum senaryoları şunlar : Herşey normal seyrettiği ve doktoru da normal doğuma teşvik ettiği halde sezaryenle doğum yapanlar (senin hedef kitlen), Herşey normal seyrettiği halde doktorunun teşvikiyle sezaryene ikna olanlar (İkinci durumun artık daha az sıklıkla görüldüğünü düşünüyorum/umuyorum), Herşey normal giderken ve sancılar da başlamışken sezaryene dönüşen normal doğumlar (ki ben buna doktorun beceriksizliği ya da şanssızlık diyorum), Annenin ısrarıyla bebeği belki de riske atarak yapılan normal doğumlar (su kesesinin sancılar başlamadan patlaması sonucu annenin normal doğumda ısrar etmesi nedeniyle sunni sancı verilmesi ve 24 saate kadar süren bir bekleyiş sonucu bebeğin aşırı derecede strese sokularak doğmasını kastediyorum) ve bir de tabi ki endikasyonla yapılan sezaryen doğumlar ile herşeyin normal seyrettiği ve müdahaleli (sunni sancı, epizyotomi vs) de olsa gerçekleşen normal doğumlar. Bunlar benim aklıma gelenler… Ben de hamileliğimde normal doğumu çok istemiştim ancak doktorumu normal doğum durumunda epizyotomi yapmamaya ikna edememiştim. “İşime ne karışıyorsun” der gibi bakışları gözlerimin önünden gitmez. Açıkçası o noktada “bir tarafım kesilecekse bari karnım kesilsin” diye düşündüğümü hatırlıyorum. 40 haftalık hamileyken kontrole gittiğimizde NST cihazı doğumhanede olduğu için doğumhaneye gitmiştim. Doğumhanedeki manzara da hiç iç açıcı gelmemişti. O zaman anladım ki hastane bana o özel anı yaşatacak şekilde donatılmamış. Bir kere odada doğum imkanı yok. İkincisi, doğumhaneye giren çıkan belli değil. Temizlik personelinden tut da hastabakıcısına kadar herkes orada. Buna karşılık, içeri hasta yakınlarını alırlar mıydı? Sanmam…Doğumhane soğuk ve sevimsiz bir yer. Bir tane televizyon var ama kumandası kayıp olduğu için ne sesini açabiliyorsun ne de kanal değiştirebiliyorsun. Sedyeye benzer bir yatak koymuşlar. Üstünde sağlam durmak bile zor. Bunları o noktada farketmek acı tabi. Bir de gene o noktada maalesef hem eşimin hem de o sırada nöbetçi olan doktorun “sen ne sanıyordun” der gibi çok ağırıma giden bakışlarını eklemeliyim. Neyse, sonuçta 41 haftanın sonunda doğumun başlayacağına ilişkin hiçbir sinyal olmaması nedeniyle “endikasyonlu” sezaryenle doğum yaptım. Hem de en klasiğinden genel anesteziyle olanı. Sonuç : Elbette ki ne şekilde olursa çocuğu kucağına almak çok güzel ama ben de senin savunduğun biçimde (müdahalesiz) ve şartlarda (odada doğum, müzik dinleme imkanı, doğum öncesi eğitim vs) doğal doğum yapmış olmayı isterdim.

  2. Merhaba Vuslat,
    Dogumum odasını gezdigin hastane bir sanssızlık olmus sanırım…
    dogumdan once ebelerle tanısmak ve dogumhaneyi gezmek icin hastaneye gittim, cok sirin, dekorasyon icin ahsap tercih edilmis ( her yer fayans degildi) kucuk bir yerdi. Ameliyathane gibi buyuk ve soguk degil, kucuk ve sevimli idi. bir yakınımı organize ederk , kasılmaları bekledigim oda icin hazırladıgım IPODumu da getirmeme izin verdiler. herkes cok dostane ve destek olur sekildeydi.
    ama hastanede tek dogal dogum kızım oldugu icin, kontrole gittigimde ” hııım normal dogum bebegi mi ” gibi bir namı oldugunu fark ettim.

    zaten kasılamalrın buyuk bir kısmını odanızda , ayakta esinize sarılarak, yuruyerek geciriyorsunuz. son ıkınma icin dogumhaneye alıyorlar. ordan da 10 dk icinde cıkıyorsunuz…yani benim ve cevremdekilerin boyle oldu!

  3. Merhaba Seda ve Elif,
    Aslında dün sonradan buraya yazdıklarım için pişman oldum. Ben zaten çok hastane seven biri değilim. O yüzden anlattıklarım kimseyi korkutmasın (Kimbilir belki de kendimi normal doğum yapmadığım için zaten doğumhane şöyleydi böyleydi diye bahanelerle avutuyorumdur) Dünkü postum biraz uzun olduğu için demek istediğim aslında şuydu:Sonuçta en önemlisi güzel, huzurlu bir hamilelik geçirmek,çocuğu sağlıkla kucağa almak ve doktora güvenmek. Gerisi hiç önemli değil. İster doğduğu anda olsun isterse benim gibi narkozun etkisi geçip ayıldıktan sonra, insanın çocuğunu kucağına aldığı ilk an unutulmaz.Normal doğum için olmazsa olmazlar: huzurlu bir hamilelik, dengeli kilo alımı, sağlıklı beslenme ve yürüyüş. Ben o zamanki şartlarımda bunları çok gerçekleştiremedim ama hamilelere tavsiyem bu altın kurallara uymaları. O zaman Elif’inki gibi bir deneyimi yaşamaları hiç de zor olmayacaktır.

  4. Vuslat ve Seda – paylaşımlarınız için teşekkür ederim. Benim Türkiye’de hastane (doğum) deneyimim olmadı ama edindiğim izlenim genelde ortamın soğuk olduğu yönündeydi. Bu açıdan her ikinizin de açıklaması çok önemli.

    Özellikle Seda’nın paylaşımı gebelerin ne istemeleri ve isteyebilecekleri konusunda gözlerini açmalı bence…

  5. Merhaba Elif, bu site cok iyi fikir, ben de en kisa zamanda dogal dogum hikayemi yollayacagim. Hastane konusunda yorum yapmak istedim: Turkiye’de super luks otel gibi ozel hastaneler var, sezaryen olanlar ove ove bitiremiyorlar. Buna karsilik hala “dogumhane” adli soguk bir kavram olmasi, dogum yapilacak odalarin sicak ve guzel olmamasi, normal doguma sicak bakilmamasi vs. taleple degisecektir. Eger daha cok anne “dogal dogum odasi” talep ederse, dogum sirasinda yanlarinda muzik, yastiklar, dogum top vs gibi seylerini kendileri goturmeye baslarlarsa, onceden hastanelere gidip tur isteyip isteklerini belirtirlerse, hastaneler de (yavas yavas) bu yonde degisiklik yapabilirler, en azindan ozellerde baslarsa bu bile birseydir. Biz musterilerin bu tip temel ihtiyaclari talep etmesi ve israrci olmasi lazim, tabii ki destekleyen doktorlarin yardimiyla. Hastaneler eminim ki musteri kaybetmek istemezler, bir rekabet ortami bile yaratilabilir, ornegin begenmediginiz hastane turunda gidip X hastanesinde sunlar varmis ama (ornegin Seda’ninki) gibi. Bence olmazsa olmaz istekler: muzik (kendi muziginizi getirebilme imkani-kulaklik ve ipod ile cok kolay), los isik, sakin ortam, iceri giren cikan sayisinin kontrollu olmasi, yastiklar, dus/banyo -hic degilse sancilarin onemli bir kismini suda gecirebilmek icin-, jimnastik topu-ustune oturmak icin, telsiz “wireless” monitor sistemleri (eger pitocin-epidural halinde bebegin kalp atislarini surekli kontrol etmeleri gerekse ve serum bagli olsaniz bile hareket edebilir yataga bagli kalmayip koridorda yuruyus veya banyo yapabiliyorsunuz-COK ONEMLI), cok gerekirse “walking epidural” dusuk dozlu epidural boylece hareket edebiliyorsunuz ama deneyimli anestezist gerektiriyor, 1 yada 2 yakininizin her an yaninizda olma olanagi.

    • Bahar – çok teşekkür ederim. Hikayeni sabırsızlıkla bekleyeceğim.

      Söylediklerinin her kelimesine katılıyorum. Başlı başına bir yazı konusu olur bunlar, ve olacak 🙂

      Sevgiler…