ya da

gibi… (Şimdiye kadar yazdıklarımın hepsini bir ara liste olarak paylaşacağım).

En son dün akşam şöyle dedim:

Amanın. Herkes panik oldu. Çocuğu henüz 2 yaş sendromuna girmemiş olanlar. Girip de çıkmamış olanlar. Nasıl yani? Ne demek hiç bitmeyecek? Hep mi? Nasıl?! N’ayır! N’olamaz!

Aslında benim demek istediğim, 2 yaş sendromunun sonsuza kadar süreceği değil, her yaşa, her döneme ait belirli/belirsiz sendromlar olduğuydu.

Deniz’in 2 yaş sendromundan geçtiği bir dönemde karşılaştığım Amerikalı bir baba “Wait ’till you get to Troublesome Threes, Frightening Fours, Fearsome Fives…” demişti. Yani üç yaş krizi, dört yaş cinneti, beş yaş delirmeleri, … derken bu işin sürüp gittiğini söylemişti. O an inanmak istememiştim ama şimdi deneyimleyince görüyorum ki haklıymış.

Derin iki yaş krizine girdi, girecek. Dün akşamüzeri öyle bir cinnet getirdi ki, Deniz de ben de neye uğradığımızı şaşırdık. Deniz bir yandan “Anneeee, Derin’i susturur musuuuuun?!” diye bağırıyor, Derin diğer yandan yerde tepiniyor, ben kucağıma almaya çalıştığımda bana kontrolsüzce vuruyor. Tamam, dedim, başladık. Hayırlı olsun iki yaş sendromumuz.

Peki, şimdi neler olacak? Derin olur olmaz yerlerde, olur olmaz şeyler için cinnet getirecek. Kendini yerlere atacak, kontrolsüzce ağlayacak, tepinecek. O kriz anı boyunca hiçbir oyuncak, hiçbir dikkat dağıtma yöntemi işe yaramayacak. Dışarıdaysak eğer, bulunduğumuz mekan anında terk edilerek kriz geçene kadar insan içine çıkılmayacak. Evdeysek, olay mahalli terk edilerek çocuğun sakinleşmesi beklenecek. Falan filan.

Bunlar benim öngörülerim. Aziz doktor Harvey Karp’ın (Mahalle’nin En Mutlu Yumurcağı kitabında verdiği) çözüm önerileri ise şöyle:

Tüm çocuklar huysuzluk nöbetleri geçirir; bu normaldir! … çocuğunuzun sorunlu olduğunu veya ebeveyn olarak hata yaptığınızı düşünmemelisiniz.

Engelleme stratejileri: [Çocuğunuza] … gün içinde bol bol zaman ayırın, onu açık havaya çıkarın, iyi uyumasını ve beslenmesini sağlayın, övün, …, onunla sabır ve güven egzersizleri yapın. Her gün onu neler beklediğini çocuğunuza önceden anlatın ve bunlarla ilgili tutarlı kurallar koyun.

Kontrol altına alma stratejileri: Eğer çocuğunuzun sinirlendiğini fark ederseniz, büyük ölçekli bir huysuzluk nöbeti yaşamasını önlemek için, Fast-Food Kuralını ve Yumurcak-ça’yı kullanarak duygularını dillendirmeye başlayın. [Bunların ne olduğunu kitapta anlatıyor]

…

Çocuğunuzu telkin etmeyi ve onun dikkatini dağıtmayı tamamen sakinleştikten sonraya bırakın. Çocuğunuz eski haline döndükten sonra sıra size gelmiş demektir. İki tarafın da kazanacağı bir çözün bulmaya çalışın: “Kurabiye mi istiyorsun? Hadi yemekten sonra yemek için iki kurabiye alalım” deyin.

Hiçbir şey işe yaramadığında: Eğer görmezden gelmek işe yaramıyorsa, çocuğunuz yıkıcı ve agresif hale geldiyse, kontrolü ele almanız gerekiyor demektir. Ona arkadan sarılıp (kollarını sabitleyerek), kulağına her şeyin yoluna gireceğini ve onu sevdiğinizi fısıldayabilirsiniz. Eğer hala direniyorsa mola vakti gelmiş demektir.

…

Sokakta yaşanan huysuzluk nöbetleri daha da zordur, çünkü yabancıların yanında meydana gelirler. … Süpermarkette ya da sokakta bu tip olaylar yaşamamanın anahtarı önceden plan yapmaktır. Eğer mümkünse uyku ve yemek saatlerini atlamayacak şekilde dışarı çıkın. Gezilerinizin kısa ve planlı olmasına özen gösterin. Bir kerede en fazla bir-iki iş yapın. … Çocuğunuzla beraber dışarı çıktığınızda yanınızda daima atıştıracak bir şeyler olmasına ve onu oyalayacak yapıştırma, boya, kağıt-kalem olmasına özen gösterin.

diyor Aziz Doktor Karp.

İşte böyle. İki yaş sendromu ve sonrasıyla başa çıkmak için bunları önermiş Harvey Karp.

Benim naçizane önerim ise, evet, tabii ki yukarıdaki önerileri de dikkate almak, ve fakat bu işin sonunun gelmeyeceğinin bilinciyle, günü kucaklayarak devam etmek. İki yaş sendromu bitince üç yaş krizi başlayacak. O bitince dört yaş şeysi. Beş yaş bilmemnesi. Ergenlik. Üniversite sınavı. … Sonu yok.

Kısacası sevgili anneler (ve kendini anne hissedenler), çocuk sahibi olmadan önceki hayatımız sona erdi. Finito. NOKTA. Artık o sadece kendimiz (ve varsa eşimiz/sevgilimiz, belki evdeki kedi-köpeğimiz) için endişe duyduğumuz hayattan eser yok. Hayatımızda çok farklı öncelikler, çok farklı mücadeleler var artık. İşte iki yaş sendromu (ve sonrası) da bunlardan sadece biri.

Smeagol/Gollum karakterini biliyor musunuz?

Bilmeyenler için kısaca açıklayayım: Smeagol, biraz zayıf karakterli bir hobbit. Bir gün, Yüzüğü buluyor, ve onun tutkunu haline geliyor. Yüzük, Smeagol’ın aklını başından alıp onu bir yaratığa dönüştürüyor. Bu yaratığın adı da Gollum oluyor.

Gollum, her ne kadar dominant karakter olsa da, Smeagol da ara sıra kendini gösteriyor. Şefkat gördüğünde ortaya çıkıveriyor. Ama biri onu tehdit ettiğinde Gollum hemen saklandığı yerden çıkarak Smeagol’u bastırıyor, ve ona istediğini yaptırıyor. İstedikleri de genellikle kötü şeyler oluyor.

Çift karakterli bir arkadaşımız yani bu. Smeagol saf, iyi. Gollum cin, kötü.

Bizim evde de bunun benzeri bir hobbit var. Adı Deniz. Boyu da hobbit kadar zaten. Bazen Dollum, bazen Dmeagol oluyor.

Öyle Yüzük falan yok tabii bizim evimizde. Onun aklını başından alan şeyler sonsuz ve sınırsız oyun. Oyun oynamak denince akan sular duruluyor. Birisi Dmeagol’un oyun oynamasını tehdit mi etti? Hemen Dollum ortaya çıkıp ağlama krizlerine giriyor. Boyu hobbit kadar olsa da yarattığı etki Richter ölçeğine göre ben diyeyim 4, siz deyin 5 şiddetinde bir deprem kadar.

Mesela, dün Dollum’du kendisi. Onunla vakit geçirmek için gelen anneannesinin varlığında annesine ve babasına yapmadığını bırakmadı. İstemiyoroooooooom diye bağırıp çağırdı. Annesine dil çıkardı. Babasına surat yaptı. Annesi “yeter artık, kapat televizyonu” dediğinde niiiiiiiiiiiiiii diye çığlıklar atıp ter ter tepindi. “Benimle alış verişe gelmek ister misin?” diyen annesine “Hayır! Ben tilivizyon seyreddicem!” şeklinde cevap verdi. .

Bugün ise Dmeagol olarak uyandı. Sağa sola gülücük dağıtmalar. Herkese günaydın demeler. “Anne, kahvaltıdan sonra biraccık tilivizyon seyredebilir miyim?” diye sormalar. “Biraccık” seyrettikten sonra annesi “Haydi, kapatalım” dediğinde gelen Çıt sesi… Ve ardından “Kapattım annecim!” bildirisi…

Hayırdır inşallah!

Ne zaman Dollum, ne zaman Dmeagol olacağı belli olmuyor bu Deniz hobbitinin. Sanki içinde bir aç-kapa düğmesi var, düğmeyi kaldırınca biri, indirince biri oluyor.

Bu düğmeyi tetikleyen şeyin ne olduğunu bir keşfedebilsem… Anında bir kitap yazarım: Çocuğunuzu Sevgi Kelebeğine Dönüştürmenin Yolları.

Nasıl satar o kitap, var ya…

Gelmek isteyen birçok kişi olduğunu biliyorum. Detayları en kısa zamanda yazacağım. Ama o zamana kadar Karp’ın birkaç ay önce Amerikan ABC kanalında yayınlanan şu videolarıyla idare edebileceğinizi düşündüm. (Her ikisi de İngilizce)

• How to Calm a Colicky Baby – Burada, The Happiest Baby on the Block kitabında değindiği, kolikli bebeği sakinleştirme tekniklerini anlatıyor.
• The Happiest Toddler on the Block – Bu videoda da, ebeveynlerin, özellikle de 2 yaş sendromu sırasında yaşanılan çekişmelerin nasıl atlatılabileceğinden bahsediyor.

Dahası yakında, Blogcu Anne’de 

Evet, üç buçuk yaşındaki oğlum bana “çenemi kapamamı” söyledi.

Yemek yiyorduk. Daha doğrusu ben yiyordum, o yer gibi yapıyor ama yemiyordu. (Bu yemek konusunda neredeyse başa dönmüş vaziyetteyiz. İki haftalık hastalık ve Derin sendromu bizi başlangıç noktasına geri getirdi maalesef) Yersin, yemezsin, yemezsen büyümezsin falan muhabbetlerinden sonra noktayı koydum: Deniz’ciğim, yemeğini düzgün bir şekilde yemezsen bu akşam kitap okumuyoruz. Nokta.

Şöyle bir anti parantez açmam lazım: Birkaç hafta önceki veryansınlarımdan sonra Deniz’in okulundaki psikologla randevum vardı geçen hafta. Hani demiştim ya, “oğluma yardım etmek istiyorum, şudur budur” falan diye… Deniz’in yardımlık hali, Derin’in ağlamalarının sona ermesiyle birlikte oldukça düzelmişti aslında. Bu kadar sarsıcı bir şeymiş meğer bebeğin ağlaması, ya… Sadece anne-babayı değil, tüm ev halkını alt üst eden bir şey kolikli bebeğin ağlamaları… Bir tek köpeğimiz Paphia hasarsız atlattı bu dönemi, o da duymayan kulaklarının sayesinde…

İşte o görüşmemizde Deniz’in dertlerini anlattığımda (ki bunu Kardeş Kıskançlığı başlığı altında ayrıca yazacağım, çünkü yine çok güzel noktalara değindi Özge) bu yemek konusunda artık az da yaptırım uygulayabileceğimize karar verdik. “Yemek yemezsen sana dondurma almam” gibi değil de, mahrumiyeti ön plana çıkarma gibi. “Parka gitmeyeceğiz” ya da “bugün trenlerinle oynamayacağız” gibi. Ki zaten ben artık bunları yapmaya başlamıştım.

İşte Deniz bu “tehdit”lerden oldukça rahatsız olmuş olacak bu tehditler işe yaramış olacak ki daha fazlasını duymak istemedi ve bana gayet sakin bir tonla “Shut up, Anne” dedi benim üç buçuk yaşını bir ay geçmiş olan oğlum.

Bundan bir sene önce arabaya binmesi için acele ettirdiğimde “OK ya, üfff” diyen bu yer cücesi şimdi bana çenemi kapamamı söylüyor.

***

Sanırım geçen seneydi. Evet, evet, “terrible two” olaylarının göbeğindeydik. Deniz’le bir kafeye gittiğimizde onunla İngilizce konuştuğumuzu gören bir adam sohbetimize ortak olmuş, Deniz’le biraz oynamıştı. Sonrasında adamın uzun süreler Amerika’da yaşadığını öğrenmiştim. Zaten Türkçesi de hafif kırıktı. İşte bu adamcağıza “Terrible Two” yaşadığımızı söyleyip ne kadar zorlandığımızı anlatınca “O-hoooo! O da bir şey mi?” anlamında “Wait ’till you hit Troublesome Threes, Freightening Fours, Fearsome Fives,…” demişti.

İnanmak istememiştim. Ama haklıymış.

Deniz’in son zamanlardaki triplerinin, evet, kardeşinin olmasıyla alakası var elbet. Ama bu isyankarlık, baş kaldırma, duymamazlıktan gelme, bildiğini okuma, inatlaşma nöbetleri işte bu “üç yaş sendromu”nun armağanıymış bizlere.

Hayırlı ve de uğurlu olsun.

Kendimden örneklerle açıklamaya çalışayım:

1. İdrak edilemeyecek tuhaflıkta sevgi:

– İlk doktor randevumda Deniz’in ultrason fotoğraflarını doktor elime verdiğinde bakakalmıştım. Sadece yedi haftalık hamileydim ve henüz hissetmesem de içimde var olan bir pirinç tanesine bakıyordum. Randevudan çıkıp işe gittiğim sırada arabada sürekli bu fotoğrafa bakıp “Ne kadar sevileceğini hiç biliyor musun?” diye soruyordum neye benzeyeceğini bile bilmediğim bu pirinç tanesine… Ancak ben bile ne kadar sevileceğini bilmiyormuşum. Hele bu sevginin çocuğum büyüdükçe adeta onun boyuyla doğru orantılıymışçasına artacağını hiç kestirememişim.

- Babaannem bizi küçükken şapır şupur öper, “Babaannen kurban olsun sana, ahkıtkadaaki!” gibi acayip şeyler söylerdi. (Arapçadan gelen ve “Günahlarını üzerime alayım” ya da “Sana gelecek bela bana gelsin” anlamına gelen bu kelimenin nasıl yazıldığı hakkında en ufak bir fikrim olmadığı için babaannemin telaffuz ettiği şekliyle yazdım).  Her ne kadar o zamanlar “Kimse kimseye kurban olmasa keşke” diye düşünsem de bunu söylerkenki hareket noktasını artık anlıyorum. Şimdi ben de Deniz’i gün içinde belki 20 defa muah! diye öperken annelerin, teyzelerin söylediği “Alıp içime sokasım geliyor” tabiri eskisi kadar tuhaf gelmiyor…

KISACA: İnsan çocuğunu hakikaten bir acayip seviyor. Bazen -sırf içimden taşan sevgimden- Deniz’in kolunu bacağını ısırmamak için dişlerimi sıkıyorum. Bu hissi yaşayan tek anne olmadığımı da biliyor, dayanamayıp bebeğinin tombik ayağını ısıran (çocuğu ağlayınca üzülse de ısırmış olmaktan haz duyan) annelerin varlığını biliyor ve bu garip hareketi çok iyi anlıyorum.

2. Bebekli yaşamın zorluğu:

- Bundan seneler önce (Amerika’da) yeni bebek sahibi olmuş, olduktan sonra da çalışmayı bırakmış bir iş arkadaşımı bebekten sonra ilk kez ziyaret ettiğimde “Johnny gerçekten bana çok destek oluyor. İşten eve döndüğünde bebekle ilgileniyor, böylece benim her gün duş alabilmeme fırsat veriyor” demişti. Henüz çocuk sahibi olmaktan çok uzak olan ben de “Ne var yani duşa girip çıkmakta, amma büyüttü olayı” diye düşünmüştüm. Ama şimdi bana her gün duş alabiliyor musun diye sorsalar yorum yok derim.

- Amerika’daki oturduğumuz sitedeki evler üç katlıydı. Giriş katında salon ve mutfak, üst katta yatak odaları, bodrum katında da misafir odası ya da oturma odası olarak kullanılabilecek olan geniş bir alan mevcuttu. Yan komşumuz hamileyken, hangi odayı bebeğe tahsis edeceğini konuştuğumuz sırada “Bebeği bodrum katında mı yatıracaksınız?” diye sormuştum. İki saatte bir kalkılıp emzirilen, aradaki o iki saatte de ha kalktım, ha kalkıyorum diye doğru dürüst uyunamayan gecelerden haberim yoktu tabi o zamanlar… Şimdi düşününce Yuh! diyorum kendime. Bebeğin, anne-babanın odasının iki kat altında yatırılabileceğini düşünmek için konuyla gerçekten alakasız olmak lazım.

- Deniz’in doğumunda -anne olmama saatler kala- sancılardan yorulduğum sırada “Bebek bir çıksın da ben iyice bir uyuyayım” diye içimden geçirmiştim. Ha ha! Ne kadar naif bir düşünceymiş. O “iyi uyku”yu yaklaşık bir sene uyuyamadım.

"Çocuk sahibi olmak yerine bir papağan alacağım. İki yaşında ona HAYIR demeyi öğreteceğim. Beş yaşında NEDEN, on üç yaşında SENDEN NEFRET EDİYORUM BABA, on dokuz yaşında da OKULDAN UZAKLAŞTIRMAyı öğreteceğim."

KISACA: Bunlar “bebekle yaşanan zorluklar” buzdağının görünen ucu… Herkesçe bilinen uykusuz geceler, gaz sancıları, bebeğin boynuna kadar çıkan kakalar da cabası… Son bir senedir neye uğradığımızı şaşırtan Terrible Two cinnetlerine hiç girmiyorum. Hele de önümüzdeki senelerin getireceği teenage bunalımlarını aklıma bile getirmek istemiyorum.

“Çocuk senin hayatına geliyor”

Yavaş yavaş “Acaba çocuk sahibi olmaya hazır mıyız?” diye sorgulamaya başladığımız zamanlardı. Şu anda 9 ve 6 yaşlarında iki çocuğu olan bir arkadaşımla bir sohbetimizde bana aklımda yer eden bir şey söylemiş, “Çocuk tabii ki hayatını değiştirecek, ama unutma, o senin hayatına geliyor. Hayatını nasıl yaşayacağın yine senin elinde” demişti. Ben bunu ne kadar yapabiliyorum bilemiyorum. Daha doğrusu ne kadar yapılabilir, emin değilim.

Çocuk muazzam bir değişiklik getiriyor insanın hayatına… Kucağına aldığın andan itibaren başkası için yaşamaya başladığını anlıyorsun. Belki kötü alışkanlıklarından vazgeçmeye başlıyorsun (örneğin Deniz’in Babası’nın yaptığı gibi oğluna kötü örnek olmamak adına yemeklere tadına bakmadan tuz serpmeyi bırakıyorsun!) Uyku düzenin alt üst oluyor, kesintisiz uykunun ne demek olduğunu unutuyorsun. Çocuğundan ayrı olduğun her dakika, örneğin işteyken, sürekli onu düşünüyorsun (ya da belki de işin bile yok, çünkü çocuğuna bakmak adına çalışmayı bırakmışsın.) Sadece kendini düşündüğün günleri çok geride kalıyor. Hayat senin hayatın olmaktan çıkıyor, en azından bu yeni düzene alışana kadar…

Önündeki minimum 40 yılı etkileyecek bir kararı bugünden vermek sağlıklı mıdır?

“Önündeki minimum 40 yıl”dan ziyade “hayatının sonuna kadar” demek daha doğru sanırım… Nitekim annem, 30 yaşına merdiven dayamış kardeşim geceleri dışarı çıktığında hala o eve dönene kadar uyku uyuyamaz. Çocuğu kaç yaşına gelmiş olursa olsun onu düşünmeden, onun için endişelenmeden gün geçiren anne-baba var mıdır ki?..

“İyi ki yapmışım” diye düşüneceğimiz garanti midir? Bunun verdiği gazla mı yürümek gerekir?

Çocuk sahibi olmak, çocuk büyütmek kolay bir iş değil. Evet, muhteşem bir sevgi, acayip hisler olduğu tartışılmaz. Ama zorlukları da bir o kadar… Bunları da başına gelmeden idrak edebilmek ne kadar mümkün, emin değilim. Yer yer eski günlerin özlemi oluyor. Bundan dolayı duyulan suçluluk da “Acaba yeterince iyi bir anne değil miyim?” gibi kısır düşünceler doğuruyor. Yani sorgulamayla geçen günler oluyor tabii ki…

Ancak ben Deniz’siz bir hayat düşünemiyorum. Dolayısıyla, evet, iyi ki de yapmışım, bir daha olsa bir daha yaparım (ki yapacağım da!)

–

Önceki: Herkes çocuk sahibi olmak zorunda mı?

Deniz plajda boy gösterirken

Eminim bu başlığı okuyup da “Vay be! Demek hallettiler tuvalet işini!” diye düşünenler olacak. Hatta bu düşünenler arasında Deniz yaşlarında çocukları olan anneler varsa için için kıskanacaklar bile belki…

Kıskançlığa, hasede gerek yok.

Nitekim başlıkta belirttiğim azim benim değil, Deniz’in azmi…

10 gün boyunca, tuvalet eğitimine fiziksel olarak hazır olduğunu kanıtladığı halde henüz bezden vazgeçmek istemediğini nihayet açıkça belirten, okuldaki öğretmeninin “Burada hiç problem yok. Biz ‘Çişin var mı’ diye sorunca var diyor, ya da kendisi gelip söylüyor” demesine rağmen anne ve babasına bırakın bir kere bile “çişim geldi” demeyi, biz sorunca “Hayır!!!” deyip bir dakika sonra ortalığı baraj gölüne çeviren iki buçuk yaşındaki oğlumun inadı…

"Korkarım şu sıralar öğrenme güçlüğü çekiyoruz."

-o-
Sen bilirsin Denizciğim. Haklısın. Şu koca dünyada, hükmedebildiğin şeylerin sayısının minik elinin parmakları kadar bile etmediği bu hayatta senin kontrolünde olan, tamamıyla sana ait olan bir şey varsa o da bağırsaklarını ne zaman nereye boşaltacağın.

Sen ne zaman istersen o zaman olsun canım oğlum.

Anlaşılan bu yaz da plajlarda resimdeki gibi boy göstereceksin.

-o-
Kıssadan hisse: Daha önce yaptığım araştırmalar sonucunda vardığım bulgulardan “Anne istediği kadar hazır olsun, çocuk istemezse bu iş olmaz” maddesinin kanıtıdır son 10 günde yaşadıklarımız. Denedik, olmadı. “Terrible Two’s” gibi önüne sunulan her alternatife “Hayır!” dediği bir döneminde çocuğa hayatının bugüne kadarki en büyük değişikliğini yaptırmaya çalışmak belki de baştan yanlıştı. Diğer annelerin kulağına küpe olsun. Öncelikle çocuğun İS-TE-ME-Sİ lazım. Yoksa elinize fazladan stresten başka bir şey geçmiyor.

–

Önceki: İki İleri, Bir Geri – Tuvalet Eğitimi Üzerine II

Daha önceki: Kötü Kokular, Karışık Hisler – Tuvalet Eğitimi Üzerine I

Bol çamaşır yıkamalı, oyuncakçıdaki kutulara bakarken “Bunlar neden ıslak ki?” diye sorduğumda “Oğlunuz çiş yaptı hanımefendi” cevabını aldığım zamanki gibi kızarmalı, parkta Deniz’in ayakkabısını bağlayan büyükbabasının gömleğini “ıslattığı” için gülmeli, zaten oğlumun peşinden koşturan babaanneye bir de çamaşır temizlettiğim için suçlu hissetmeli bir hafta…

Arasıra “A-aaa, ne derdim vardı yahu?! Ne güzel yaptığında temizliyordum” diye düşündüğümü inkâr etsem yalan söylemiş olurum. 15 dakika da bir ‘Çişin var mı oğlum, kaka yapalım mı çocuğum?’ diye sormaktan fenalık geldi. Üstüne bir de ‘Hayır’ cevabı aldıktan bir buçuk dakika sonra temizlik yapmak zorunda kalmak çok sinir bozucu oluyor. “Madem yapacaktın, sorduğumda neden söylemedin be hey oğlan?!” demek istiyorum, ama “Ceza yok, ödül var” prensibi yüzünden tabii ki içime atıyorum.

Ama sanırım ilerleme de kaydediyoruz. Gündüz uykusuna yatarken bez bağlamayı istemediği gibi uyandığında kuru kalkıyor. Bunun en azından fiziksel olarak hazır olduğunu göstermesi açısından önemli olduğunu öğrendim. Boşa kürek çekmiyoruz yani. Gideceğimiz yere varacağız, ama ne zaman?

Nedense ben daha kolay olacağını düşünmüştüm. Altını açarım, bir iki ıslatır, sonra ondan rahatsız olup nereye yapması gerektiğini bilir, gelince de bana söyler diye kurgulamıştım. Saf bir yaklaşımmış. Kedi mi bu, hemen öğrensin?!

Çıkartmalara, ödüllere devam. Migros’ta tesadüfen bulduğum miniminnacık arabalar kurtarıcımız oluyor. Ama onlar bile tek başına yetmiyor işte…

Sabırlı olmak, beklemek lazım. E, benim gibi üç hafta erken doğmuş birine yapılacak şey mi bu?!

–

Önceki: Kötü Kokular, Karışık Hisler – Tuvalet Eğitimi Üzerine I

Sırada: Azmin Zaferi – Tuvalet Eğitimi Üzerine III

Gün içindeki gidişata göre bir “Yok, bu böyle olmayacak, henüz hazır değil galiba” diye umutsuzluğa kapılıyor, bir “Oldu bu iş!” diye seviniyoruz. Histerik durumdayız!

Çocuk büyütmenin yer yer çok karışık ve öğrenilen bir süreç olduğuna inandığım için hamile kaldığımdan beri bu konularda hep okudum, hala da okuyorum. Tuvalet eğitimi konusunda yaptığım ‘çalışmanın’ bulgularını burada paylaşmak istiyorum; nitekim okul öncesi çocukların annelerini ilgilendiren konuların başında geliyor.

1. İnternet: Deniz’e hamile kaldığım 2006′nın Mart ayından beri Baby Center sitesinin günlük hitlerinin ciddi bir bölümünün bana ait olduğu konusunda oldukça iddialıyım. Tuvalet eğitimi konusunda da yöneldiğim ilk adres burası oldu. “Potty Training” diye arama yapınca uzmanlar tarafından kaleme alınmış yığınla makale çıkıyor karşınıza. AÇEV’in 7 Çok Geç sitesinde de pratik bilgiler var.
2. Kitap: Bebek bakımı konusunda yazılmış tonla kitap var ama bir noktadan sonra hepsi birbirinin tekrarı gibi geliyor bana. Kafamı da karıştırıyor onlarca kitap. Ben Deniz doğduğundan beri en güvenilir kaynak olarak Amerikan Pediatri Derneği’nin Caring For Your Baby and Young Child kitabını benimsedim. Yenidoğan bebeğin bakımından 5 yaşındaki çocuğun ruhsal gelişimine kadar tüm konular basit ama bilgilendirici bir şekilde işlenmiş. Türkiye’de bulunabiliyor mu emin değilim ama edinmeye mutlaka değeceğini düşünüyorum.
3. Anneler: Bu yoldan geçmiş annelerden daha iyi kaynak olur mu? Bu işe girişmeden önce de civarımdaki bu işi kotarmış annelere danışıp durdum. Etraftaki annelere mutlaka sorulmalı. Baby Center’in Community sayfalarında konuşan annelerin de bu konuda neler yaptıkları, neler yazdıkları da okunmalı; başkalarının tecrübelerini öğrenmek çok yardımcı oluyor.

Şu ana kadar benim vardığım sonuçlar şu oldu:

• Anne sabaha kadar “Ben hazırım” desin, çocuk hazır olmadıkça elden bir şey gelmez. Deniz hazır mı? Sanırım onu anlamak için böyle bir girişimde bulunduk. Çok direnirse yapacak bir şey yok, geri adım atacağız.
• Ödül sistemi önem taşıyor. Çocuk hâlihazırda bezine yapmaktan mutlu. Oyunun ortasında kalk tuvalete taşın, çiş/kaka yap, popo sil, elini yıka, ucunda bir şey yoksa niye uğraşsın ki?! Anne arkadaşlarımın tavsiyesi üzerine biz de Deniz’e bir çizelge hazırladık. Her başarılı girişimden sonra kutucuklara küçük çıkartmalar yapıştırıyoruz. Pandalar, ördekler, timsahlar… Çiş yoksa çıkartma da yok. Hele kaka yaparsa hepimiz yaptığımız işi bırakıp çılgınca seviniyor, sonra da odasının duvarına “Kocaman” çıkartmalar yapıştırıyoruz.
• Kaka olayını dün ilk kez becerdiğinde hem çok sevindi, hem de çok şaşırdı bizimki. Önce dikkatlice bakıp “bu büyüüük, bu daha büyüüük, bu da en büyük!” diye nitelendirdi lazımlıktakileri. Pek bir hoşuna gidince de bir kaç kere daha denedi. Ama bu hevesi sürekli sürecek mi, yoksa genelde duyduğum gibi “o benim, tuvalete yar etmem!” diye sahiplenip paylaşmaktan çekinecek mi, hep birlikte göreceğiz.
• En azından ilk günler evde vakit geçirilmeli. Hele de havaların güzelleştiği, sağda solda çocukla gidilecek bir sürü yer, yapılacak bir sürü şeyin olduğu şu günlerde eve hapsolmak zor olsa da dışarıda 15 dakikada bir tuvalete taşınmak çok zor. En iyisi evde kalıp, kitaptı, boyaydı, oyundu derken bu işe konsantre olmak.

Henüz bu konuda çok yeniyiz. Daha bir hafta bile olmadı. Ne kadar sürecek, nasıl şekillenecek, merakla bekliyorum. Deneyimlerimi, öğrendiklerimi ben de burada paylaşacağım, diğer annelere yardımcı olabilmek için.

–

Sırada: İki İleri, Bir Geri — Tuvalet Eğitimi Üzerine II

Blogcu Anne [Deniz'i bir an önce arabaya bindirme paniği içerisinde, otoparkta çaresizce oğlunun peşinde koşturmaktadır]: Denizciğim, we’re running really late. So, please get in the car and stop fussing, OK? (*)
Deniz [Yılgın ve çaresiz annesiyle uğraşmaya tenezzül etmek istemeyen bir bıkkınlıkla]: OK yaaa, üfff!
Blogcu Anne: ..!

İki buçuk yaşına henüz yarın basacak olan oğlumun ağzından çıktı bu sözler: “OK yaaa, üfff!”

‘Asabının bozuk’ olduğu durumlarda ‘ağzına ne gelirse’ söylüyor bizimki… “OK yaaa, üfff!” gibi… Dialog Türkçe gerçekleşiyorsa “Ama sen KIZ-MA!”, İngilizce konuşuyorsak “Don’t get UP-SET!” gibi… Zeytin gözlerini devirerek…

Ben de ağzım açık, güleyim mi, ağlayayım mı şaşırıyorum. “Kızma!”ymış! Yok ya?! Kızdırma o zaman!

Cumhuriyet’in Hafta Sonu ekinde bir çocuk bölümü var. Cumartesileri gazeteyi elime aldığımda okuduğum ilk bölümlerden biri.

Dünkü sayısında “Annelere çocuklarıyla iyi geçinme reçetesi” vardı. Anne-kız ve anne-oğulların ayrı ayrı en çok tartıştıkları konular irdelenmiş.

Anneler oğullarıyla en çok şu konularda çatışıyormuş:

• Odasının dağınık olması
• Yemek yememesi
• Kıyafetlerini kirletmesi ya da ütüsünü bozması
• Ders çalışmaması
• Arkadaş seçimi
• Eve geliş gidişlerinin düzensizliği
• Bilgisayar başında uzun saatler geçirmek

Bizim “tartıştığımız” konular ise daha çok aşağıdakiler etrafında şekilleniyor:

• Parkta oynayan çocuğu itmesi
• 13 yaşındaki köpeğimizin kuyruğunu çekmesi
• Avazı çıktığı kadar bağırması
• Yapma dendiğinde yap-i-cam diye diretmesi

Yandığımızın resmidir. Daha üç yaşına varmadan böyle bir liste yaptırıyorsa bana bu velet, 13 yaşına geldiğinde herhalde saçımı başımı yoluyor olurum.

Ama… Eğer, dün geceki gibi, sabaha karşı üçte üstünü örttüğüm için bana uykusunun arasında meleklerinkini andıran bir gülümsemeyle teşekkür ederse bütün sinirimi de unuturum.

(*) Denizciğim, çok gecikiyoruz.  Şimdi lütfen arabaya bin ve mızmızlanmayı bırak, tamam mı?

YA DA…

Orada burada karşılaştığım teyzeler, kız çocuk/torun sahibi insanlar: Allah sana senin gibi bir kız çocuğu versin.
Blogcu Anne: Hı hı, âmin…

Vermezse ne yapayım? Hem teknik olarak bu talebinizi erkek tarafına iletmeniz lazım ama neyse…

“Sağlıklı olsun da ne olursa olsun” klişe duyulsa da, tüm kalbimle bu inançta olduğumdan “İnşallah ikincisini yaptığımda kız olur” diye bir temennide bulunmuyorum.

Ama bugün bir duraladım…

Uzaktan şöyle bir baktım oğluma. O kadar hareketli, o kadar gürültülü, o kadar, o kadar, o kadar ki… “Allah’ım, bundan bir tane daha olursa ben ne yaparım evin içinde?!” diye aklımdan vallahi geçirdim.

Daaaaan, duuuun tavaları yerlere vuruyor. Kafkas Dansı yaparmışcasına koşup koşup dizlerinin üstünde yerde kayıyor. Arkadaşlarını, özellikle kızları sinir etmeye bayılıyor. Zavallı köpeğimiz Paphia’nin çektiklerine değinmiyorum bile.

Sürekli “Deniz’ciğim, no!”, “Leave Paphia alone”; “Don’t jump on people”; “Stop blowing raspberries when you have food in your mouth!”; DON’T THIS, DON’T THAT!

Bir de bu çıktı başımıza: (*)
E: – Deniz’ciğim, do you want to eat pasta or pilaf with your dinner?
D: I don’t want to eat pasta, I don’t want to eat pilaf. I just want to play!
E: That’s not an option.
D: That is an option.
E: (İçimden) Do you even know what an option is, you little midget?!

Müzik dersinde kızlar cici cici oturup şarkı söylerken güm güm tempo tutan, ders bitiminde kızları da kendine uydurup çığlık çığlığa koşturan bu veletten günün birinde bir tane daha olursa ben ne yaparım?

Herhalde zil takıp oynarım…

—

(*)
E: – Deniz’ciğim, yemeğinle birlikte makarna mı pilav mı yemek istersin?
D: Makarna da istemem, pilav da istemem. Sadece oynamak isterim!
E: Öyle bir seçenek yok.
D: Öyle bir seçenek var.
E: (İçimden) Seçeneğin ne olduğunu biliyor musun ki sen, yer cücesi?!